Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Azerbaycan-İran İlişkileri  (Okunma Sayısı 2299 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
GÜNEYAZERBAYCAN
Yeni üye
*

Performans: 2
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 10


« : 28 Eylül 2007, 09:44:04 »


  1992’ye dek Hazar Denizi Sovyetler Birliği ve İran arasında bölünmüştür ve böylece petrol üretimi bu iki devlet gerçekleştirmekte idi. İran tarafı karada büyük petrol rezervlerine sahip olduğu için hazardaki yatakları işletmede meraklı değildir. Fakat bu meselenin yalnız bir yönüdür, konunun siyasal ve güvenlikle ilgili yönleri de vardır. Hazarın İran kıyıları esasen Azeriler ve Türkmenler tarafından iskan olunmuştur ve bölgede petrol üretiminin geliştirilmesi ayrımcı eğilimleri güçlendirebilir.
www.arazdergisi.org
                Ayrıca Hazar’da çıkarılan petrolün Batı ülkelerine taşınması İran’ı bir hayli endişelendirmektedir. Çünkü, Hazar’da çıkarılan petrolün artması İran petrolüne olan talebi azaltacak ve petrol fiyatlarının düşmesine neden olacaktır.
www.tarix.az
                “Asrın Anlaşması”nın imzalanmasından sonra, Azerbaycan kendi payının % 5’ini İran’a verdi. Fakat daha sonra Konsorsiyumda yer alan Batılı ülkelerin baskısı yüzünden İran’a verdiği % 5’lik payı iptal ettiği zaman İran Dışişleri bakanı Ali Ekber Vilayeti, bu kararın Azerbaycan’ın yararına olmadığını ifade etti.

                İran’ın Hazar’daki anlaşmalara katılmasını ABD istemekte, bölgedeki ekonomik potansiyelin paylaştırılmasında İran’ı dışarıda tutmağa ve onun bölgede nüfuzunu artırmasına izin vermemeğe çalışmaktadır. İran’ın Hazar Bölgesindeki gelişmelere katılma çabaları aşağıdaki nedenlerle olabilir ;
www.arazdergisi.org
* İzolasyondan kurtulma çabaları ve bağımsız adımlar atmaya kabil olarak dünya politikasında kendi rolünü kuvvetlendirmek.

* Yeni Müslüman devletlerdeki geçmiş Sovyet politikacılarının gözünde kendini yüceltme çabası.

* Orta Doğuda merkezi yerlerden birini tutmak ;

* Petrol ve doğalgaz işletilmesinden ekonomik gelirler elde etmek.
www.arazdergisi.org
                Fakat İran’ın politikasında ideolojinin ekonomik hedefleri her zaman üstelemekte olduğunu görebiliriz. İran’ın Hazar Bölgesinde nüfuzunu azaltma eğilimi gösterdiğini ve bunun sübjektif ve objektif nedenleri olduğunu belirtebiliriz. Objektif nedenler olarak İran’ın ekonomik zayıflığı, Orta Asya Devletlerine etkin yardım yapmamasını, İran’ın Türk soylu olmaması ve yeni Müslüman Devletlerin İslam Radikalizminden korkmalarını sayabiliriz. Temel sübjektif nedense, ABD’nin bilinçli ve planlı anti - İran politikası yürütmesi ve bölgedeki Liberal veya Batı yönlü Müslüman rejimleri desteklemesidir.

                İran’la Rusya’nın mevcut ortamda yakınlaşmaları doğaldır. Çünkü her iki devlet onların politikasını etkilemeye çalışan dış baskıların nüfuzu altındadır ve bu baskıları bertaraf etmek için çaba harcamaktadır.
www.human.az
                İran’la Rusya’nın ortak çıkarları aynı zamanda Türkiye’nin güçlenmesini istememelerinde ve Türk Dünyası ile karşı karşıya kalma tehlikesine uğramalarında belirmektedir.

                İran’la Rusya esasen askeri, nükleer enerji ve politika alanında işbirliği yapmaktadırlar. Her ikisi Azerbaycan’ın kuvvetlenmesini istememekte ve Batı’ya karşıt politikalar izlemektedirler. Rusya’nın Azerbaycan’ı zayıf ve fakir sağlamaya yönelik politikası İran’ın çıkarları ile tümüyle üst üste düşmektedir. Bir zamanlar “ Sovyet Azerbaycanı” adlanan bir ülkenin bağımsızlık kazanması İran’dan ayrılmak isteyen ve kuzey ile birleşmeye çalışan Azeriler’de artık milliyetçi duygularını uyanmıştır. Azerbaycan – Ermenistan çatışmasında Ermeni ordusunu işgal edilmiş arazilerden çekilmesi için çok az şeyler yapan İran, “ Büyük Azerbaycan” sorununda ihtiyatlı politikalar uygulayan komünist Aliyev’in işbaşına gelmesine de pek mutlu olmadı.

                İran’ın anti Azerbaycan tutumunu 1998’in Aralık ayında İran’ın yabancı şirketler ile imzaladığı petrol anlaşması bir daha kanıtlamıştır. Milli İran Petrol Şirketi Royal Dutch – Shell ve Lasmo şirketleriyle imzaladığı anlaşma Azerbaycan’ın Hazardaki milli sektörleri içinde olduğu varsayılan bazı yatakları da kapsaması nedeniyle Azerbaycan tarafının haklı eleştirilerine neden olmuştur.
www.gunaz.tv
                Türkmenistan’la Kepez Yatağı çevresinde meydana gelen anlaşmazlığı daha çözememiş Azerbaycan Devleti İran’la yeni anlaşmazlığı Sovyet – İran arasındaki iki taraflı anlaşmalarla açıkça karara bağlanmış bir konu olarak kabul etmekte ve İran’ın imzaladığı anlaşmayı yasal olarak kabul etmemektedir. Bu nedenle ARDNŞ İran’la bu tutumuna karşılık söz konusu yataklar üzere Azerbaycan petrol tarihinde en kısa süreli – bir haftalık – ihaleyi gerçekleştirmek zorunda kalmıştır.

                Görülüyor ki, İran da Rusya gibi Azerbaycan’ın bağımsızlığına her ne yolla olursa olsun mani olmaya çalışan ülkelerdendir. Böylece İran’ın gelecekte de Azerbaycan’a karşı Rusya ile müttefik ilişkilerinin artacağını tahmin edebiliriz. Bundan dolayı Azerbaycan Rusya kadar tehlikeli olan İran’a karşı politikasında dikkatli olmak zorundadır.

www.arazdergisi.org
Kayıtlı
Melik
VIP Üye
******

Performans: 123
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 567


« Yanıtla #1 : 28 Eylül 2007, 12:36:42 »

Sayın Hocam. Azerbaycan hakkında verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz. Acaba hangi okulda akademisyensiniz. Sakıncası yoksa söyleyebilirmisiniz?
Kayıtlı
GÜNEYAZERBAYCAN
Yeni üye
*

Performans: 2
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 10


« Yanıtla #2 : 02 Ekim 2007, 06:35:21 »

Selçuk üniversitesinde yüksek lisans öğrencisiyim.Adanada 19 mayıs lisesinde müdür yardımcısıyım.coğrafyacıyım.Saygılar.
Kayıtlı
geomaster
Uzman Üye
*****

Performans: 69
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 416



Site
« Yanıtla #3 : 02 Ekim 2007, 07:13:21 »

Teşşekür ederim hocam bu konuda bilgi sahibi olmamı sağladınız. Daha ülkemiz etrafında ne olaylara gebe pkk ve ermeni meselesi bitse bile neler başlayacak kim bilir.
Kayıtlı

Fahrettin ASPİRİN
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic