Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: güneş sistemi ay ve güneş tutulmaları  (Okunma Sayısı 4163 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
cumhurabay
cumhurabay
VIP Üye
******

Performans: 225
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1043


yaşadığımız her şeyde izi olan bilimciyiz.


Site
« : 26 Ekim 2007, 19:49:44 »


Güneş Sistemi:
Evren, Güneş Sistemi ve Dünya’nın oluşumu insanların aklını ilk çağlardan beri sürekli meşgul etmiştir. Bu konuda birçok teori ortaya atılmıştır. Bu teoriler içinde en  son ve geçerli olanı, 1965 yılında ortaya atılan Büyük Patlama (Bing Bang) teorisidir. Bu teoriye göre evrenin oluşumunun temelinde, günümüzden 15-20 milyar yıl önce uzaydaki maddelerin birbirine çok yaklaştığı ve bir kütle oluşturduğu düşüncesi yatmaktadır. Çok yoğun bir şekilde sıkışan bu kütle büyük bir patlama sonucunda uzaya hidrojen ve helyum gazları halinde dağılmıştır. Uzay boşluğuna dağılan bu hidrojen ve helyum gazları milyonlarca yıl sonra kümeler halinde toplanarak yeniden sıkışmaya başlamıştır.
Giderek artan bu sıkışma sonucunda sayısız gökada (galaksi) oluşmuştur. Uzaydaki sayısız gök adalardan biri de Samanyolu Galaksisidir. Güneş sistemi ve bu sistemin içinde yer alan Dünya, Samanyolu Galaksisi içinde bulunur. Başlangıçta çok geniş bir gaz ve toz bulutu halinde olan Samanyolu Galaksisi, daha sonra büzülmeye başlamış ve buradaki bazı maddelerin yoğunlaşmasıyla bu galaksi içindeki milyonlarca yıldızdan biri olan Güneş oluşmuştur.

Evren (Kainat): Madde ve enerjiden oluşan başı ve sonu olmayan sistemdir.

Uzay: İçerisinde gök cisimleri bulunan sonsuz boşluktur.

Samanyolu Galaksisi: Güneş sisteminin de içerisinde yer aldığı yıldızlar topluluğudur.

Yıldız: Galaksi içerisinde yer alan ısı ve ışık yayan gök cisimleridir. Güneş bir yıldızdır. Kendi etrafında 25 günde bir dönmektedir.

Güneş Sistemi: Güneş ve etrafında dolanan gezegen ve gezegenlere bağlı uydulardan oluşan sistemdir.

Gezegen: Güneşten aldığı ısı ve ışığı yansıtan gök cisimleridir.

Astroid Kuşağı : Mars ile Jüpiter arasında bulunan kayalardan oluşan kuşaktır.

İç Gezegen: Astroid kuşağı ile güneş arasında bulunan Merkür, Venüs, Dünya ve Mars gezegenleridir. Bu gezegenler Güneş’e dünyadan daha yakındır. Kütleleri Dünyadan küçüktür.

Dış Gezegen: Güneş’e Astroid Kuşağından  daha uzak olan gezegenlerdir. Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Pluto’dur.

Uydu: Gezegenlerin etrafında dönen gök cisimleridir. Uydular güneşten aldığı  ışığı yansıtarak görülürler.

Kuyruklu Yıldız: Güneş sistemi içinde yer alan ve etrafında irili ufaklı taşlar, gaz ve toz tabakası bulunan gök cisimleridir.

Meteor: Uzayda gezegenlerin yada uyduların parçalanmasıyla oluşan farklı büyüklükteki taş parçalarıdır.

Ay: Dünya’nın uydusudur.
Ay’a ait bazı sayısal veriler aşağıda tabloda verilmiştir.


Yarıçapı   1776km.
Yer etrafındaki dolanımı   27,3 gün
Ekseni etrafındaki dolanımı   27,3 gün
Yer’e ortalama uzaklığı   385,000km.
Yer’e en fazla uzaklık   404,320km.
Yer’e en az uzaklık   354,336km.
Yörüngedeki ortalama hızı   3659km/saat

Güneş Günü: Dünya üzerindeki bir noktanın Güneş’in karşısından arka arkaya iki kez geçmesi için gerekli olan süreye denir. Bu süre 24 saattir.

Ay Günü: Dünya üzerindeki bir noktanın Ay’ın karşısındaki bir noktadan arka arkaya iki kez geçmesi için gerekli olan süreye denir. Ay günü 24 saat 50 dakikadır. Bu zaman farkı her gün Ay’ın doğmasında ve gelgitin oluşmasında 50 dakikalık bir gecikmeye neden olur. Dini bayramların her yıl bir önceki yıla göre 10-11 gün erken olması da Ay gününün yılı erken tamamlamasından kaynaklanmaktadır.

AY’IN ÖZELLİKLERİ

·   Dünya etrafında ve ekseni etrafındaki dolanım süresi birbirine eşit olduğundan  Dünya’dan Ay’ın hep aynı yüzü görünür. ( 27 gün 7 saat 43 dakika)

·   Ay’ın yer çekim kuvveti Dünya’nın 1/6 sı kadardır.

·   Hacmi Dünya’nın 1/50 si kadardır.
 
·   Atmosferi olmadığı için;

-    İklim olaylarına  rastlanmaz, bu yüzden oluşan ilk şekiller dış kuvvetlerce aşındırılmamıştır.
-   Göktaşlarının Ay  yüzeyine çarpması engellenemediğinden Ay'da krater çukurları  oluşmuştur.
-   Ay’da günlük sıcaklık farkı çok fazladır. (Gündüz +100°C, gece -100°C) bunda Ay’ın kendi etrafında dönmesinin uzun sürmesi de etkilidir.
-   Güneş ışınları kırılıp dağılmaya uğramazlar. Bu yüzden geceyi gündüzden ayıran sınır çok belirgindir. Gündüz olan yerler göz kamaştırıcı derecede aydınlık, gece olan yerler de zifiri karanlıktır.

·   Ay iç ısısını kaybettiğinden volkanik olaylara rastlanmaz.

·   Yörüngesindeki dolanım süresi 27,3 gündür. İki kere aynı ay safhasının yaşanabilmesi için gerekli olan süre ise 29,5 gündür ki buna kameri ay denir. Aradaki yaklaşık iki günlük fark ayın dünya etrafında dolanırken güneş etrafında da yol almasından kaynaklanmaktadır.

AY’IN EVRELERİ ( SAFHALARI)

Ay’ın kendisinin bir ışık kaynağı olmayıp Güneş’ten aldığı ışığı yansıtması ve diğer gök cisimleri gibi sürekli olarak Dünya’ya ve  Güneş’e göre konumunun değişmesinden dolayı Ay bize evreler halinde görünür.   
 Ay, Dünya ile Güneş arasında ve aynı doğrultuda bulundukları zaman Ay’ın Dünya'ya bakan yüzü karanlık olarak görünür. Bu evreye yeniay yada kavuşum safhası da denir.
Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90° ‘den küçük olduğu zaman Ay’ın ancak bir kısmı Dünya’dan görülür ki bu evreye de hilal adı verilir. Hilal (yeni hilal) evresinde Ay Güneş battıktan hemen sonra ufkun batısında gözükür.

Hilal evresinden sonra Ay’ın yarım daire şeklinde görüldüğü safha ilkdördündür. Bu konumda söz konusu üç gök cismi  arasındaki açı 90°dir.
Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90° ‘den daha büyük olduğu zaman Ay’ın Yer’den görülen alanı yarım daireden büyük olmaya başlar, bu konum şişkin aydır. Bu evrede Ay, Dünya ve Güneş arasında 90° ile 180° arasında bir açı değeri vardır.

Dolunay; Ay, Dünya ve Güneş arasındaki 180°lik açı oluştuğu ve Ay’ın Dünya’dan Güneşe daha uzak olduğu zaman ortaya çıkan evredir. Bu safhada Ay, Güneş battığı anda doğudan bakır renginde tam daire şeklinde doğar.

Dolunay evresinden sonra Ay’ın yarım daire şeklinde görüldüğü safha Son dördündür.
Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90°’dir. Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90°den büyük olduğu zaman Ay’ın ancak bir kısmı Dünya’dan görülür ki bu evreye eski hilal adı verilir. Bu safha Son Dördün evresinden sonra yaşanır.
 
 
AY TUTULMASI

Ay’ın güneşi görememesi sonucunda oluşur. Dünya Ay ile Güneş arasında olduğu zaman görülür. Dünya ile Güneş ve Dünya ile Ay arasındaki uzaklıklara göre Ay’ın tamamı veya bir kısmı Dünya’nın gölge konisinde bulunabilir. Bunun sonucunda farklı şekillerde ay tutulmaları görülür: Ay’ın tamamı Dünya’nın gölge konisi içerisinde yer alırsa tam ay tutulması, bir kısmı yer alırsa parçalı ay tutulması gerçekleşir.

 
GÜNEŞ TUTULMASI
 
Ay’ın Dünya ile Güneş arasında bulunduğu zaman Güneş’in Dünya’dan görülmemesi veya kısmen görülmesi olayına güneş tutulması denir. Dünya ile Güneş ve Dünya ile Ay arasındaki mesafeler, yörüngelerin elips şeklinde olmasından dolayı, devamlı değiştiği için güneş tutulması tam tutulma, halkalı tutulma, parçalı tutulma gibi çeşitli şekillerde  olmaktadır.
 
 Güneş tutulması için Ay’ın yeni ay evresinde yada bu evreye yakın bir konumda olması gerekir. Ay tutulması için ise Ay’ın dolunay evresinde veya bu evreye yakın bir konumda olması gereklidir. Ancak sadece bu şartlar ay ve güneş tutulmaları için yeterli değildir. Aksi halde her yeni ay evresinde bir güneş tutulması, her dolun ay evresinde de bir ay tutulmasının görülmesi gerekirdi. Buradaki şartların yetersizliği Ay’ın yörünge düzleminin ekliptik düzlemiyle çakışmamasından ileri gelir. Bu iki düzlem arasında 5° 9' ‘lık bir açı mevcuttur.

umarım bu konular yeni müfredatta coğrafyanın unutulan konuları olmaz.
Kayıtlı

DeDe
Ahmet Aydoğmuş
Genel Moderator
******

Performans: 1411
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1504


« Yanıtla #1 : 27 Ekim 2007, 18:47:26 »

 Sayın hocam bu konular yeni müfredatta çoktan unutuldu.Dünyaya anlayabilmek için biraz astronomi bilmek gerekliydi.Bahsettiğiniz kavramlar artık öğrencilerimize yabancı.(İlköğretimde görmedilerse.)
Kayıtlı

Emekli Coğrafya Öğretmeni Batıkent / ANKARA
Tuz Gölü
Üye
**

Performans: 10
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 67



« Yanıtla #2 : 27 Ekim 2007, 20:08:54 »

Sayın Hocalarım,yeni müfredatta bu konular yok diye bir şey yok bence.Yeni müfredatta konu sınıflandırması yok.Kazanımlar var.Bizler bu kazanımlarla ilgili olarak anlatacağımız konuları kendimiz özgürce seçebiliriz.Ders kitapları ve yardımcı ders kitapları mutlak mihenk taşları değil.Yeni müfredatta kazanımlar coğrafyanın anayasasıdır;bu kazanımlara uygun olarak seçilecek konular ise coğrafyanın kanunlarıdır.Anayasaya ters düşmemek şartıyla kanunları yapmak öğretmene bırakılmış.O halde iş kitleleri yönlendiren değerli coğrafya kitabı yazarlarına düşüyor.Buradan tüm yazarlara sesleniyorum.Kanunları yazmak sizin elinizde.Hiç kimse A.9.1 ve A.9.2 kazanımları içerisinde ''Güneş sistemi,Ay,Ay ve Güneş tutulmaları'' gibi konuların işlenmesine karşı çıkmasa gerek.Ayrıca şu konu dikkatimi çekiyor:''Meb Coğrafya kitabı ile Güvender,Zirve,Zambak yayınları arasında özellikle metin bölümleri arasında çok yakın benzerlikler var.Cümleler aynen alınıp yazılmış.Bu işin altında yatan mantık ve gerçeği de anlamış değilim.
Kayıtlı
tkarali
VIP Üye
******

Performans: 19
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 3339


« Yanıtla #3 : 27 Ekim 2007, 20:15:26 »

Tuz gölü hocam size katılıyorum.
Kayıtlı
canarp
VIP Üye
******

Performans: 56
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 850



« Yanıtla #4 : 05 Kasım 2007, 22:19:10 »

Sayın hocam bu konular yeni müfredatta çoktan unutuldu.Dünyaya anlayabilmek için biraz astronomi bilmek gerekliydi.Bahsettiğiniz kavramlar artık öğrencilerimize yabancı.(İlköğretimde görmedilerse.)
Hocam bu konular coğrafyada zaten unutuldu ben halen kısa da olsa öss'lere anlatıyorum Dedehocamın dediği gibi ilköğretimde verilmediyse bilmiyorlar. Yanlış hatırlamıyorsam ilköğretim 4. ya da 5.sınıf ile 7.sınıf fen ve teknoloji derslerinde bahsediliyor gökcisimlerinden ama ayrıntısını bilmiyorum anlayacağınız ilköğretimde bizim ders sayısal olmuş vaziyette  çünkü sosyal bilgilerde dünyanın hareketleri artık anlatılmıyor.
Kayıtlı

Ahmet Şişman Kız Anadolu İmam-Hatip Lisesi Coğrafya Öğretmeni
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic