Sayfa: [1] 2   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Dünya’nın Manyetik Alanı  (Okunma Sayısı 13303 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
ugur19
Moderator
*****

Performans: 991
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 3596


« : 07 Şubat 2008, 12:28:21 »


   Arkadaşlar bana oldukça ilginç geldi.Dünyamızın manyetik alanı ilgili kısa ama etkili bir bilgi.www.geobilim.com dan alınmıştır.

Dünyanın manyetik alanı nedir?
Dünya küre şeklinde bir mıknatıs gibidir. Bu yüzden etrafında bir manyetik alan vardır. Dünya’nın manyetik alanı, Dünya’nın merkezine konmuş çubuk bir mıknatısın (dipol) oluşturduğu manyetik alana benzer. Bu dipolün ekseni, Dünyanın dönme ekseniyle 11 derecelik bir açı yapar.
Dünyanın manyetik alanı nedir?
Dünya küre şeklinde bir mıknatıs gibidir. Bu yüzden etrafında bir manyetik alan vardır. Dünya’nın manyetik alanı, Dünya’nın merkezine konmuş çubuk bir mıknatısın (dipol) oluşturduğu manyetik alana benzer. Bu dipolün ekseni, Dünyanın dönme ekseniyle 11 derecelik bir açı yapar. Bu da coğrafik kuzey ve güney kutuplarının, manyetik kuzey ve güney kutuplarından farklı yerlerde olduğunu gösterir. Dünya’nın manyetik alanı vektörel bir büyüklüktür. Dünya üzerinde herhangi bir yerdeki manyetik alan bu vektörün yönü ve şiddetiyle tanımlanır. Genellikle bu vektörün bileşenleri olan manyetik deklinasyon, D, yatay bileşen, H ve düşey bileşen, Z, ölçülür ve bu üç bileşenden manyetik alanın diğer bütün bileşenleri hesaplanabilir.

Manyetik alan bileşenleri nelerdir?
Manyetik alanı ölçmek için yönü ve şiddeti bulunmalıdır. Yönü tanımlayan parametreler manyetik deklinasyon, D ve inklinasyon, I’ dır. Dve I derece cinsinden hesaplanır. Toplam alanın (F) şiddetini ise yatay H, düşey,Z, kuzey X, doğu Ybileşenleri tanımlar. Bu bileşenler Gauss cinsinden ölçülür. (1 Gauss = 1 Oersted) ama güncel birim nanotesladır. (1 nT x 10E5 = 1 Gauss) Yerin manyetik alanı yaklaşık 25000 - 65000 nT arasında değişir. Manyetik deklinasyon manyetik kuzeyle coğrafik kuzey arasındaki açıdır. D

Manyetik kutuplar nerededirler?
Manyetik kutuplar inklinasyon açısının 90 derece olduğu bölgelerdir. Ölçülen manyetik kutuplarla, hesaplanan kutuplar iki ayrı kavramdır. Ölçülen manyetik kutuplar arazide (surveying) inklinasyonun dik ölçüldüğü alanlardır, Hesaplanan manyetik kutuplar ise bir manyetik alan modelden inklinasyonun dik hesaplandığı bölgelerdir. Manyetik kutbu tam olarak belirlemek birçok açıdan zor bir iştir. I açısının 90 derece olduğu yer sabit değildir, çok geniş bir alanı kapsar, günlük değişimler ve manyetik fırtınalar nedeniyle yüzlerce kilometre yer değiştirebilir ve doğa koşulları açısındanda ulaşması zor yerlerdedirler. Canadian Geological Survey ve U.S. Naval Oceanographic Office tarafından yapılan tespitlere göre (~1990) ölçülen manyetik kutup noktaları yaklaşık olarak;

78.5o N ve 103.4o W, Ellef Ringnes adası, Kanada,
65o S ve 139o E , Commonwealth Körfezi, Antartika’dır.

IGRF 1995 (International Geomagnetic Reference Field)’ten 1996 ortalarında hesaplanan manyetik kutuplar ise;

79 K ve 105.1 B derece,
64.7 G ve 138.6 D derecedir.

Manyetik alan Dünyanın değişik yerlerinde farklı değerlere mi sahiptir?
Evet, manyetik alan değişik yerlerde farklı değerlere sahiptirve bölgesel değişimlerin yanısıra zamana bağlı olarak da değişim gösterir. Bu nedenle bir bölgenin manyetik alanını tanımak için, belli aralıklarda sürekli ölçüm yapmak gerekir. Bu ölçümler Dünya yüzeyine yayılmış 200 kadar jeomanyetik rasathane tarafından yapılmaktadır. Manyetik alanın bazı değişmez özellikleride vardır. Kutuplarda eğim açısı (inklinasyon açısı, I) diktir, ve yatay bileşen 0′dır. Kutup üzerinde D açısı tanımsızdır, ölçülemez.

Pusulanın iğnesi manyetik kutbu mu gösterir?
Hayır, pusulanın mıknatısı bulunduğu yere göre manyetik alanın yatay bileşenin yönünü gösterir (yani tek bir noktayı göstermez).

Manyetik ekvator ne demektir?
Manyetik ekvator eğim açısının (inklinasyon açısı, I) 0 olduğu yerlerdir. Bu bölgelerde manyetik alanın düşey bileşeninin bir değeri yoktur. Manyetik ekvator sabit değildir, çok yavaş da olsa hareket halindenir.

Manyetik alan modelleri nelerdir ve bu modellere neden ihtiyaç duyarız?
Dünyanın manyetik alanı zaman içinde sürekli değiştiğinden, gelecekte nasıl bir şekilde karşımıza çıkacağını bilemeyiz. Ancak düzenli ölçümler sayesinde seneler içinde nasıl değiştiğini tespit edebiliriz. Bu ölçümler sayesinde manyetik alanı ve nasıl değiştiğini matematiksel olarak resmedebiliriz. Manyetik alan birçok değişik faktöre bağlı olarak değiştiği için önceden belirlemek imkansızdır ve bu yüzden ölçümlerin sürekli ve hassas bir şekilde yapılıp modellenmesi zorunludur. (Manyetik alan modeli örneği: 1990 Deklinasyon Haritası)

Manyetik alan hakkında daha detaylı bilgileri nerden bulabilirim? deklinasyon açısı coğrafik kuzeyin doğusunda ise pozitif, batısında ise negatif alınır. Manyetik inklinasyon ise yatay düzlemle toplam alan arasındaki açıdır.

Chapman, S. ve Bartels, J., Geomagnetism, Oxford University Press (Clarendon), London and New York, Volumes 1 and 2, 1940.
Jacobs, J.A., Geomagnetism, Academic Press Limited, London, Volumes 1, 2, 3 and 4, 1987.
Özdoğan, İ., Işıkara, A.M., Orbay, N. Düzgit, Z., Arzmanyetizması İlkeleri ve Uygulamaları, İstanbul Üniversitesi yayınları, Mühendislik Fakültesi, 1986.



Kayıtlı

BİLİMLERİN KRALİÇESİ COĞRAFYA...
breave01
Ziyaretçi
« Yanıtla #1 : 07 Şubat 2008, 12:33:37 »

Uğur Hocam açıklamalar için teşekkürler. Ancak bana biraz karışık geldi. Manyetik alan dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesinden dolayı oluşan çekim gücünden farklımıdır?
Kayıtlı
Emre Ütenler
Moderator
*****

Performans: 204
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 668



« Yanıtla #2 : 07 Şubat 2008, 12:56:08 »

Lost adlı dizide manyetik alan ve nelere kadir olduğu konusu epey işleniyor!Epey fikir sahibi olduk dizi sayesinde!  Smiley
Kayıtlı

Emre ÜTENLER                               Eskişehir Atatürk Lisesi Coğrafya Öğretmeni

http://www.esatalise.k12.tr
geography
Genel Moderator
*****

Performans: 24
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 425



« Yanıtla #3 : 07 Şubat 2008, 13:21:37 »

http://www.cografyaogretmeni.org/4601 manyetik kutup hakkında animasyon
Kayıtlı
breave01
Ziyaretçi
« Yanıtla #4 : 07 Şubat 2008, 15:22:29 »

"geography" hocam animasyon için teşekkürler.
Kayıtlı
keops1998
VIP Üye
******

Performans: 39
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1165



« Yanıtla #5 : 07 Şubat 2008, 15:32:49 »

arkadaşlar bilgi ve animasyon için teşekkürler
ve evet lost dizisi sayesinde manyetik alan hakkında epey konuya aşinalığımız oldu
iyi çlışmalar
Kayıtlı

KEOPS
jeanvaljin
Yeni Üye
*

Performans: 0
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 2


« Yanıtla #6 : 13 Eylül 2009, 21:42:22 »

Teşekkürler Hocam gerçekten ilginç ve de güzel bir paylaşım.
Kayıtlı
dondurmacı
Moderator
*****

Performans: 396
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2548


.~.Murat BAKIT.~.


« Yanıtla #7 : 14 Eylül 2009, 09:32:29 »


benim arşivimde konu ile ilgili 2 animasyon var.

http://s1.dosya.tc/manyetikkuzey.rar.html

Kayıtlı

C O Ğ R A F Y A    V A T A N    S E V G İ S İ D İ R ...


dondurmacı
Moderator
*****

Performans: 396
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2548


.~.Murat BAKIT.~.


« Yanıtla #8 : 14 Eylül 2009, 15:18:08 »

 animasyonlardan birisini, kısmen de olsa Türkceleştirdim. ( yaptığım da sadece birkaç cümle  Grin )

http://www.4shared.com/file/186392160/5be8f39/manyetik_kuzey_kutbu2.html
Kayıtlı

C O Ğ R A F Y A    V A T A N    S E V G İ S İ D İ R ...


fuzuli
Genel Moderator
******

Performans: 1266
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2055


« Yanıtla #9 : 14 Eylül 2009, 21:58:56 »

Murat hocam dosyalarda bir sorun mu var ben çalıştıramadım
Kayıtlı

Bazıları dünya sadece kendi etrafında dönüyor zanneder...
dondurmacı
Moderator
*****

Performans: 396
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2548


.~.Murat BAKIT.~.


« Yanıtla #10 : 14 Eylül 2009, 22:12:11 »

Murat hocam dosyalarda bir sorun mu var ben çalıştıramadım

uyarınız üzerine, bağlantılardan bilgisayarıma indirip, çalıştırdım. Bende bir sorun çıkmadı. Uzantısı swf.
Kayıtlı

C O Ğ R A F Y A    V A T A N    S E V G İ S İ D İ R ...


Makrofaj
Ziyaretçi
« Yanıtla #11 : 27 Eylül 2009, 14:27:15 »

size hayranım zaten Murat hocam.Çalısmalarınızı hep takıp ediyorum biliyorsunuz sizde . Smiley. bu çalısma içinde ayrıca teşekkürler emeğinize sağlık Hocam.
Kayıtlı
Geo_Emre
Yeni Üye
*

Performans: 0
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1


« Yanıtla #12 : 01 Ocak 2010, 19:58:30 »

Herkese merhabalar,

Dünya'nın manyetik alanı dış çekirdekte oluşur. Sismik kayıtlar neticesinde elde edilen veriler, Dış Çekirdeğin sıvı halde olduğunu, %90 demir ve %10 oranında da Nikel'den oluştuğunu göstermekte.

Dünya'nın manyetik alanının nasıl oluştuğu konusunda 4 temel teori mevcuttu. Bunları  elimden geldiğince ve kabul edilebilirliğine doğru anlatmaya çalışacağım.

Bu konudaki ilk varsayım: Yerin merkezinde mıknatıs benzeri bir dipolün olduğuydu. Ancak yeryüzeyinde yapılan manyetik alan ölçümleri, yer manyetik alanının zamana bağlı değiştiğini gösteriyor. Bir dipolün üreteceği manyetik alan ise statiktir ve kararlıdır. Yani zamana bağlı değişiklik göstermez. Dolayısıyla yer manyetik alanının sebebi, yerin merkezinde olan bir dipol olamaz.

Daha sonra ise üzerinden durulan görüş, zaman içerisinde "düzgün mıknatıslanmış yeryuvarı varsayımıydı". Eğer yeryuvarı yoğun oranda iletkenlerde oluşsaydı, bu görüşü kabul etmek doğru olurdu. Çünkü hepimiz biliyoruz ki, demir üzerinde kalıcı mıknatıslanma sağlamak ne kadar kolaysa, yalıtkan bir taş üzerinde kalıcı mıknatıslanma sağlamak bir o kadar zordur. Zira, yeryuvarı yoğun olarak silikatlardan oluşmaktadır. Silikatların da hem iletkenlik özelliği yoktur, hem de manyetik özellikleri yok denecek kadar azdır. Dolayısıyla bu hipotez de zaman içerisine geçerliliğini yitirmiştir.

Bir diğer varsayım olan "Düzgün mıknatıslanmış çekirdek" varsayımı ise, Yerin çekirdeğini meydana getiren demirin mıknatıslanmış olabileceği düşüncesini taşıyor. Ancak şunu bilmeliyiz ki, bilinen manyetik özelliği yüksek olan Hematit, Manyetit gibi demir içerikli mineraller bile 600-700 santigrad dereceden sonra manyetik özelliklerini kaybediyorlar. Çünkü sıcaklık artıkça manyetik özellik kaybolur. Cisimlerin manyetik özelliklerini kaybettikleri bu sıcaklığa ise Curie Sıcaklığı denilir. Sonuç olarak, içerisinde sıcaklığın binlerce dereceyi bulduğu "çekirdeğin mıknatıslanmış olabileceği" düşüncesi yanılıyordu.

Yer manyetik alanının nasıl oluştuğunu en iyi izah eden ve kabul edilebilir yaklaşım: MANTO-ÇEKİRDEK SINIRINA YAKIN BÖLGELERDE DEVAM EDEN DIŞI ÇEKİRDEKTEKİ TERMAK KONVEKSİYON AKIMLARIdır. Bunu şöyle izah edebilirim: Az öncede söylediğim gibi dış çekirdek yoğun oranda demirden oluşmakta ve bu demir de elektrik yükler taşımaktadır.

Faraday Yasası der ki: "Değişken elektrik akımlar manyetik alan, değişen manyetik alanlar ise elektrik akım kaynağıdır (indüksiyon ile elektrik üretmek gibi). Değişen elektrik akımlardan kasıt, hareketli yüklerin olmasıdır. Bu durumu Dünya ile gözlemleyecek olursak:

Az önce de söylediğim gibi Dış Çekirdek'te demirde bulunan elektrik yükleri, dış çekideğin hareket etmesinden dolayı sürekli olarak hareket halinde bulunurlar. Hareket eden bu elektrik yükler de, Faraday yasasında anlatıldığı şekilde bir manyetik alan oluşturur. Dış çekirdeğin hızının sabit olmadığını biliyoruz, zamanla değişiyor. Bu durum yer manyetik alanınının zaman içerisinde değişiklik göstermesiyle de açıklanabiliyor.

Bu konuyla daha fazla ilgilenmek isterseniz "Yerküre'nin Dinamo Modeli'"ni inceleyebilirsiniz.
Kayıtlı
inkonsekant
Deneyimli Üye
****

Performans: 8
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 188


« Yanıtla #13 : 01 Ocak 2010, 20:26:32 »

oldukça aydınlatıcı...bu konuyla ilgili yazılı daha fazla kaynak-eser ismi verebilecek arkadaş varmı?
Kayıtlı
dondurmacı
Moderator
*****

Performans: 396
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 2548


.~.Murat BAKIT.~.


« Yanıtla #14 : 02 Ocak 2010, 05:45:55 »

daha önce yüklediğim dosyalar silinmiş

hemen bir tanesini paylaşıyorum.

http://www.4shared.com/file/186392160/5be8f39/manyetik_kuzey_kutbu2.html
Kayıtlı

C O Ğ R A F Y A    V A T A N    S E V G İ S İ D İ R ...


Sayfa: [1] 2   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic