Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: yer yuvarlağının haraketleri ve sonuçları  (Okunma Sayısı 2082 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
saruhan44
Yeni üye
*

Performans: 3
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 22



« : 18 Ocak 2009, 15:43:45 »


YER YUVARLAĞININ HAREKETLERİ VE SONUÇLARI
Dünyanın uzayda iki türlü hareketi vardır:
Kendi ekseni etrafındaki hareketi,(Günlük Hareketi)
Güneş etrafındaki hareketi,(Yıllık Hareketi)
Dünyanın günlük hareketi sonucunda gece gündüz yıllık hareketi sonucunda ise mevsimler oluşur

Gece ve Gündüz Süresi
Dünyanın bir yüzü güneş tarafından aydınlatılırken diğer yüzü karanlıkta kalır  Böylece bir gün içinde gece ve gündüz birbirini izler  Dünyanın aydınlık ve karanlık kesimlerini ayıran sınıra aydınlanma çemberi denir  Dünyanın yörünge düzlemine eğiktir  Bu nedenle, güneş yıl içerisinde sürekli olarak aynı noktadan doğup aynı noktadan batmaz  Güneş ışınları sadece 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde ekvatora dik gelir ve aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçer  Bu tarihlerde dünyanın her yerinde gece gündüz süreleri eşit olur  Bu duruma ekinoks denir
Dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesinin nedenleri şunlardır:
Gece ve gündüz oluşur
Gece ve gündüz oluşumu sonucunda günlük sıcaklık farklılıkları meydana gelir buna bağlı olarak ;
a)Meltem rüzgarları,
b)Kayaların mekanik çözülmesi gerçekleşir
Sürekli rüzgarlar ve okyanus akıntılarının yönlerinde çeşitli sapmalar olur
(30 ve 60 derece) kuzey ve güney paralelleri üzerinde dinamik basınç kuşakları oluşur
Yerel saat farkları oluşur 

YERYUVARLAĞININ HAREKETLERİ VE SONUÇLARI

Dünyanın Kendi Ekseni Etrafında Dönmesi (Günlük Hareket)

Kuzey ve güney kutuplarını Dünyanın merkezinden geçerek birleştiren hayali çizgiye yer ekseni denir  Yer ekseni ile Ekvator arasında 90°lik açı vardır  Bu açı hiçbir zaman değişmez
Dünya kendi ekseni etrafındaki dönüşünü, batıdan doğuya doğru 24 saatte tamamlar  Buna 1 gün denir

• Kutuplar, Dünyanın merkezine (Ekvatora göre) daha yakındır  Bunun sonucu olarak, yerçekimi Ekvatorda az, kutuplarda daha fazladır
• Dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı Ekvatordan kutuplara gidildikçe azalır
• Ekvatordan kutuplara gidildikçe, paralel boyları ve meridyenler arası mesafe azalır
• Kutup yıldızının görünüm açısı bulunduğumuz yerin enlem derecesini verir  Çünkü kutup yıldızı, Kuzey kutbuna 90° lik açı ile düşer  Örneğin, 40° Kuzey enlemindeki Ankaradan kutup yıldızı 40° lik açı ile görülür,
• Merkez kaç kuvveti meydana gelir  Bunun sonucunda;
• Sürekli rüzgarların (Alize, Batı, Kutup) yönlerinde sapmalar meydana gelir  Bu rüzgarlar Kuzey Yarımkürede sağa, Güney Yarımkürede sola saparlar
• Okyanus akıntıları (Gulf - stream, Labrador, vs ) halkalar oluşturur ve yönlerinde sapmalar olur
• Yerel saat farkları meydana gelir 
• Cisimlerin gün içindeki gölge uzunlukları değişir
• Güneş doğuda erken doğar, batar ve batıda geç doğar, batar
• Dinamik basınç kuşakları meydana gelir
• Dinamik basınç kuşaklarının nasıl oluştuğu iklim konusunda geniş bir şekilde anlatılacaktır


Dünyanın Güneş Etrafında Dönmesi (Yıllık Hareket)

Dünya, kendi ekseni etrafındaki günlük dönüşünü sürdürürken, bir yandan da Güneşin çevresinde dolanır  Dünya, Güneş etrafındaki dönüşünü elips şeklindeki bir yörünge üzerinde 365 gün 6 saatte tamamlar  Buna 1 yıl denir  Dünya, 939 milyon km lik yörüngesi üzerinde saatte 108 bin km  hızla hareket eder

Dünyanın Güneşe olan uzaklığı sabit değildir  Bazen yaklaşırken, bazen uzaklaşır  Bunun sebebi, Dünya yörüngesinin elips şeklinde olmasıdır  Dünyanın Güneşe en yakın olduğu 3 Ocak tarihine Perihel (Günberi) denir  Dünyanın Güneşten en uzak olduğu 4 Temmuz tarihine ise Afel (Günöte) denir
Dünyanın Güneşe yaklaşıp uzaklaşması, Dünya üzerindeki sıcaklık dağılışını belirgin olarak etkilemez  Sıcaklık dağılışını etkileyen temel faktör güneş ışınlarının geliş açısıdır
Dünyanın hızı sabit değildir  Hız, günberi tarihinde artarken, günöte tarihinde azalır
Bunun sonucunda; , 

- Mevsim süreleri farklıdır 
- Eylül ekinoksu iki günlük gecikmeyle gerçekleşir
- Şubat ayı iki gün kısa sürer

Eğer, p_dünya’nın yörüngesi tam daire biçiminde olsaydı, Dünya ile Güneş arasındaki mesafe hep aynı olacağından hız ve mevsim süreleri değişmezdi

Dünyanın Güneş Etrafındaki Dönüşünün Sonuçları

1  Mevsimlerin oluşmasına ve değişmesine sebep olur
2  Mevsimlik sıcaklık farkları meydana gelir
3  Kara ve denizler arası sıcaklık farkları oluşur
4  Muson rüzgarları meydana gelir
5  Gece - gündüz uzunlukları değişir
6  Güneşin ufuk üzerinde doğduğu yer ve saat ile, Güneşin ufukta battığı yer ve saat değişir
7  Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açıları değişir
8  Cisimlerin gölge boyları değişir
9  Aydınlanma çemberi mevsimlere göre yer değiştirir
10  Güneş ışınları yıl boyunca dönencelere bir kez, dönenceler arasına iki kez dik düşer

Dünyanın Ekseni Çevresindeki Dönüşünden Doğan Hızlar

1)ÇİZGİSEL HIZ VE SONUÇLARI (Enleme bağlı)

Çizgisel hız en fazla Ekvator üzerindedir (1670 km/h)  Bu hız kutuplara doğru azalır  Bunun sonucunda;
Güneşin doğuş ve batış süresi kutuplara doğru uzar 
Atmosferin kalınlığı Ekvatorda fazla , kutuplarda azdır 
Ekvatorda yerçekimi az , kutuplarda fazladır 

2)AÇISAL HIZ VE SONUÇLARI (Boylama bağlı)

Dünyanın açısal hızı ;
24 saatte: 360°
1 saatte : 15°
4 dakikada :1° dir 

*** Açısal hız her enlemde aynıdır  Açısal hız sonucunda yerel saat farkları oluşur
Kayıtlı

ßélki Sandığın Kadar Ukala, ßélkidé
Tahmin Êdémiyécéğin Kadar
Mütévaziyim..ßiraz Saklıyım, ßazén
Yasaklıyım..Kimséyi Örnék Almam..
Kimséyé Örnék Olmam..Arkama
ßakmam..' Asla ' Démém ..' Kéşké'léri
Sévmém!! Eléştiri Dinlérim Nasihat
Dinlémém!! Kimsé ßana Masal
Anlatmasın Çøcukkéndé Sévmézdim
Zatén..
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic