Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Toprak Kavramının Tarihsel Gelişimi  (Okunma Sayısı 2005 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
ugur19
Site Yöneticisi
*******

Performans: 991
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 3596


« : 27 Ekim 2009, 21:48:20 »


Toprak Kavramının Tarihsel Gelişimi
•Aristo (M.Ö. 384 –322) toprakları bitkilerin beslendikleri ortam olarak nitelendirmiş.

•Cato (M.Ö. 234 –149) toprakları Aristo’nun açısından incelemiş.

•Palissy’nin 1563 yılındaki “Tarımda Çeşitli Tuzlar eserinde toprakları bitkiler için mineral besin kaynağı olarak tanımlamış.

•1629 yılında Van Helmont bitkilerin beslenmesinin sadece su ile olduğunu ileri sürmüş.

•Lomonos (1711-1765) toprakların statik değil gelişen, dinamik varlıklar olduğunu işaret etmiş.

•19 yy başlarında, botanikçiler, kimyagerler, jeologlar, agronomlar bilimsel yönden ayrı ayrı incelemeye başlamışlar.

•Thaer 1809 yılında toprakların belirli fiziksel hatta kimyasal özelliklerini dikkate alarak ilk kez toprak değerlerini gösteren çizelge oluşturmuş.

•Davy 1813 yılında toprak fiziğinin önemi üzerinde durmuş.

•Alman kimyager Liebig (1816) toprağı kayaların aşınma ve ayrışmasından meydana gelen kimyasal bileşiklerin biriktiği ortam olarak ele almışve toprağı bitki besin maddelerini saklayan bankaya benzetmiş.

•Modern jeolojinin kurucusu olan Werner (1818), toprak bilimini jeolojiden ayırmayarak, toprağı içerisinde ölü hayvan ve bitki artıklarıile ufalanabilir küçük kaya parçacıkları bulunan ve sert kaya kitlesini örten ince, siyah kat olarak tanımlamış.

•Pedolojinin kurucusu sayılan Fallou (1855) ilk kez topraklarıayrışmışve nehirlerle taşınmıştopraklar olarak ikiye ayırmış fakat yine de toprakları kayaların ayrışma ürünüolarak nitelendirmiştir.

•Hilgard (1877) toprağı, az veya çok gevşek, ufalanabilir, bitkilerin kökleri vasıtasıyla tutunup beslendikleri ve diğer büyüme koşullarınıbulduklarıbir materyal olarak tanımlamıştır.

Toprak Kavramında Yeni Görüşler

•Daha önceki görüşlerin tersine öncelikle Rusya’da toprağın sadece ayrışmışkaya olmayıp, genetik olarak oluşmuş, birbirleri ile ilişkili horizonları içeren profilden ibaret doğal bir varlık olduğu olarak değişmiştir.

•Toprak kavramıve toprak genesisi hakkında ilk esaslar Rusya’da Dokuçayev tarafından yapılan bilimsel çalışmalarla kurulmuştur.

•Dokuchaiev, jeolojik materyallerin, ayrışma ve ufalanması sonucunda yeni bir madde olan toprağa dönüştüğünü savunarak, toprakların ana materyalde dahil olmak üzere iklim, topoğrafya, canlıve ölü organizmalar, zaman gibi doğal faktörlerin karşılıklı etkileri sonunda oluştukları fikrini ortaya koymuştur.


Toprak Kavramı


I. Bitki büyümesi için ortam
-Muhtemelen ilk kavram
-Hala kabul edilen yarayışlı bir kavram

II. Evrenin temel yapıtaşlarından biri
-Ateş, su, hava, yeryüzü, (Empedocles, M. Ö. 400)
-Birkaç yüzyıl devam etmiş bir görüş

III. Gevşek ayrışmış örtü
-19 yy ortaları
-Jeoloji bilimin doğuşu ile kabul görmüşve devam etmiş
-Topraklar altındaki jeolojik materyallere göre sınıflandırılmış
-Topraklar, anakaya’nın üzerinde yer alan konsolide olmamış materyalleri içerir (regolith)
-İnşaat mühendislerinin kavramına benziyor (konsolide olmamış, pekişmemiş materyaller)

IV. Genetik olarak oluşmuşdoğal varlıklar
-Dokuchaiev (1846 –1903) Rusya, Çernozemlerle ilgili eseri (1883)
-Yeni kavramla ilgili etkiş yapan ilk ingilizce eser Hilgard tarafından yapıldı
-1914’te K. D. Glinka Rusça Toprak Ders kitabını bastırdı. “The Types of Soil Formation”

Prof. Dr. Ayten KARACA-Yrd. Doç. Dr. İlhami BAYRAMİN-Arş. Gör. Dr. Ferhat TÜRKMEN
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilgisi Ders Notlarından derlenmiştir.

Kayıtlı

BİLİMLERİN KRALİÇESİ COĞRAFYA...
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic