Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Dünyamız DERS NOTU  (Okunma Sayısı 2214 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
AbuzerKadayıf
Deneyimli Üye
****

Performans: 223
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 170



« : 10 Ekim 2008, 16:46:47 »


Kainatı ve Dünyamızın kainat içindeki yerini tanımak için kainattan dünyaya doğru bakmak gerekir.

Kainat yada evren; ağa benzeyen bir yapısı vardır. Evren içinde yer alan ağların her biri süper kümeleri oluşturmaktadır. Bunlardan birisi de Virgo (Başak) Süper Kümesidir. Virgo (Başak) Süper Kümesi içinde sayısız denebilecek kadar yerel gruplaşmalar mevcuttur. Bu yerel gruplaşmaların her biri gökadalardan oluşuyor. Bu yerel gruplaşmalardan sadece biri içinde yer alan gökadalardan biri Samanyolu gökadasıdır. Samanyolu galaksisi içinde 100 kadar yıldız kümesi yer alıyor. Her bir yıldız kümesinde, milyarlarca yıldız bulunmaktadır. Hesaplamalara göre, galaksimiz Samanyolu sistemi, en az 100 milyar yıldızdan oluşmaktadır. Bizim galaksimiz olan Samanyolu'na en yakın olan Nebula galaksisi de, en az 100 milyar yıldızdan oluşur. Milyonlarca galaksinin her birinin 100 milyar yıldızı bulunduğu düşünülürse ve daha ötesi olan yerel gruplar ve bu yerel grupların oluşturduğu süper kümeler ve süper kümelerin oluşturduğu evren ağ sistemi düşünüldüğünde, kâinat içinde yer alan yıldız sistemlerinin sayısını hesaplamak için zaman ve   rakamlar yetmez.

Samanyolu gökadası diske benziyor. Diskin merkezine yakın bir yerlerde güneş sistemi bulunuyor. Güneş sistemi içinde, gezegenler, uydular ve meteorlar var. Güneş sisteminin gezegenlerinden biri de Dünya.

Dünya, üzerinde 6 milyarı aşkın insanı ve çok sayıda ve türde canlıyı barındırmaktadır. Üzerinde canlı sayısını sayamayacak kadar çok olan dünya, Güneş sistemi içinde yer alan gezegenlerden birisidir. Diğer gezegenlerden en önemli farkı, su ve hayatın olmasıdır. Dünya hem kendi etrafında ve hem de güneş etrafında dönmektedir. Güneş, hem kendi etrafında, hem de sistemi ile birlikte, galaksimiz olan Samanyolu'nun çekirdeği etrafında dönmektedir. Dahası var. Samanyolu sistemi, yerel grup merkezi etrafında, yerel grup, süper küme merkezi etrafında ve süper küme ise evrenin çekirdeği etrafında döndüğü tahmin ediliyor.

İçinde yaşadığımız dünyamız, güneş sistemi içinde bir gezegendir. Güneş, ısı ve ışık veren bir yıldızdır. Gezegenler ise, ısı ve ışık saçmazlar. Ancak güneşten aldıkları ısı ve ışığı yansıtırlar.

Dünyamızdan ortalama saatte 1000 km. hızla giden bir araçla, ancak 6800 yılda, güneş sisteminin dışına çıkmak mümkündür. Bu süre, azımsanacak bir süre (bir insan ömrü 70-80 yıl) değildir.

Dünyamız, kâinat içinde sayısız yıldızlardan biri olan Güneş sistemi içinde yer alan bir gezegendir. Dünyamızın şekli, kutuplarda hafifçe basık, ekvatorda şişkin, kuzey yarımküresi, güney yarımküresine oranla biraz daha şişkin ve genişçedir.

Venüs gezegeni ile Mars gezegeni arasında bir konumda yer alan dünyamız, güneş etrafında elips şeklindeki yörüngesi üzerinde, ortalama saatte 107.000 km. (Bir saniyede 30 km.)'lik bir hızla, batıdan doğuya doğru dönmektedir. Bu kadar hızla dönen dünyamız, güneş etrafında bir turunu; bir yılda tamamlamakta ve bu bir yıllık süre içinde dünyamız, 949 milyon km.lik bir yol kat etmektedir.

Ekvator çevresi 40.077 km., kutuplar çevresi 40.009 km.dir. Dünyamızın toplam yüzölçümü yaklaşık 510 milyon km2 yi bulmakta olup, bunun ortalama 1/3'ünü karalar, 2/3'ünü denizler oluşturmaktadır. Kuzey yarımkürede karalar, güney yarımkürede denizler daha fazla yer tutar. Bu nedenle, kuzey yarımküreye "Karalar", güney yarımküreye "Denizler" yarımküresi adı verilir.

Dünyamızın güneşe olan uzaklığı; 146,4 milyon km. (3 Ocak) ile 151.2 milyon km. (4 Temmuz) arasında değişmekte ve ortalama 149,6 km.lik bir mesafe bulunmaktadır. Güneşe en uzak (4 Temmuz) gün ile en yakın (3 Ocak) gün arasında, 4,8 milyon km.lik bir fark mesafe vardır. En uzak olduğu dönem temmuz ayına denk geldiği için, dünyamız; yaz aylarında daha fazla yol kat etmek zorunda olduğundan dolayı, yaz mevsimi süresi, kışa göre daha kısadır. (Haziran 30, Temmuz 31, Ağustos 31 ve Toplam yaz mevsimi süresi 92 gündür. Oysa, aralık 31, Ocak 31, Şubat 28 ve toplam kış mevsimi süresi 90 gündür.). Dolaysıyla 2 günlük fark, dünyamızın yörüngesinin, daire şeklinde değil de, elips şeklinde olmasından ileri gelir.

Yerin yörünge düzlemi ile Ekvator düzlemi arasındaki açı da, 239 27'dır (23 derece 27 dakika). Bu açı farkı sayesinde, Ekvator yılda iki kez (21 Mart-23 Eylül), dönencelere birer kez (Yengeç dönencesine 21 Haziran,

Oğlak dönencesine 21 Aralık), güneş ışınları dik olarak gelmektedir. Eğer böyle bir eğiklik olmasaydı, ekvatora güneş yıl boyunca daima dik gelecekti ve her iki yarımkürede yıl boyunca gece-gündüz süreleri hiçbir zaman değişmeyecekti. Dolaysıyla dünyanın her noktasında değişmeyen iklim şartları yaşanacaktı. Mesela ülkemizde 21 Mart ve 23 Eylülde görülen bir bahar havası hüküm sürecekti. Sonuç olarak, hiçbir meyve ve sebze yetişemeyecek ve insan hayatı devam edemeyecekti.

Günümüzde, dünyamızın bilinen üç türlü hareketi vardır. Birincisi, kendi ekseni etrafında dönmesidir ki, bir dönüşünü 23 saat, 56 dakika. 04 saniyede tamamlar (yaklaşık 24 saat). Bu hareketinin sonucu, gece ve gündüz oluşur. Eksen eğikliği sayesinde ve şeklinin özelliğinden dolayı, dünyamızın her yeri, farklı açılarla, hemen hemen her zaman dönüşümlü olarak, güneşten ısı ve ışık alır. ikinci hareketi, güneş etrafında dönmesiyle, bir yıl oluşur ve yıl içinde mevsimler ortaya çıkar.

Bunlardan başka, az bilinen bir hareketi daha vardır ki, buna "Presesyon" ya da "Topaç" hareketi diyoruz. Ay ve diğer gök cisimlerinin etkisiyle, tutulma düzlemi üzerinde doğudan batıya doğru (saat ibresi yönünde) döner ki, bir turunu 25.800 yılda tamamlar. Dönerken çekim gücünün farklı oluşundan dolayı, 18,6 yıllık periyotlarla baş sallaması (nütasyon) yaparak döner. Bu topaç dönüşünün sonucu olarak, gök kutbunun yeri, yıldızların ekvatoryal koordinatları, Zodyak kuşağı (burçlar kuşağı) içindeki takım yıldızlarının yerleri de değişmiş olur.

Dünyamız % 29'unu (149 milyon km2) karalar teşkil eder. Etrafı büyük okyanus ve denizlerle çevrili büyük kara parçalarına kıta adı verilir. Dünyamız üzerinde, altı kıta vardır. Bunlar; l.Asya 2. Avrupa 3.Afrika ( bu üçüne Eski Kara Kütleleri), 4. Amerika, 5. Okyanusya, 6. Antarktika ( bu son üçüne de Yeni Kara Kütleleri denir)'dır. Bunlardan Amerika; Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Güney Amerika diye üçe de ayrılabilir.

Okyanusya'ya, içinde bulunan büyük adanın ismine atfen Avustralya'da diyenler vardır. Ancak kıtanın en doğru adı, Okyanusya'dır.

Asya ve Avrupa'ya "Avrasya", Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarına "Eski Kara Kütleleri", Amerika, Okyanusya ve Antarktika'ya ise "Yeni Kara Kütleleri" denir.

Dünyamız kendisini sürekli olarak yenilemektedir. Ancak bu yenileme süresi çok yavaş olmaktadır. Oysa üzerinde yaşayan insanlar, dünya kaynaklarını kontrolsüz ve bilinçsiz bir şekilde kullanmaktadır, insanın doyumsuz istekleri karşısında dünya üzerinde çok sayıda sorunlar ortaya çıkmakta ve bu sorunlar dünyayı tehdit etmektedirler. Sorunları olmayan bir dünyanın ömrü, bugünkü hesaplamalara göre; en fazla 4,5 ile 5 milyar yıl arasında değişmektedir. Ancak bu ömür, en fazla süreyi oluşturmaktadır. Bundan önce de, dünyamız yok olabilir. Hele dünya üzerinde, insanlar tarafından ortaya çıkarılan sorunlar, dünyanın ömrünü daha da kısaltabilir. Sözgelimi, insanlar tarafından yapılan tüm silahlar, bir anda hepsi kullanılsa ve bombaların tümü patlatırsa, dünya tamamen ateş çemberi ile kaplayacak, dünya üzerinde tek canlı kalmayacak ve belki de dünya dengesini kaybederek tamamen yok olacaktır.

Kayıtlı

Öküzün dünyası gördüğü otlar kadardır...
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic