Sayfa: [1] 2   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: HAFTANIN KONUSU:Özel Sektörde Coğrafya ve CBS  (Okunma Sayısı 27799 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« : 22 Mart 2009, 22:35:33 »


Selamlar..
Bu haftanın konusu olarak Özel Sektörde Coğrafya ve CBS uygulamaları'nın uygun olacağını düşünüyoruz.
Bu konuda bir araştırma içine girdiğimde açıkçası çok detaylı bir bilgiye ulaşamadım.
Özel okul ve dersaneler dışında coğrafyacıların yer alabilecekleri iş kollarını aradığımda ne yazıkki çok fazla bir alanda rastlayamadım coğrafyacılara..
Coğrafyayı tercih etmeyi düşünen öğrencilerime, önerilerde bulunurken önlerinde çok önemli bir açılım olan CBS alternatifinin olduğunu söylüyorum. Ancak üniversitede bu konuyla ilgili hocaların ve coğrafya öğrencilerinin görüşlerini aldığımda, durumun ne yazıkki pek parlak olmadığını söyleyebilirim. Çünkü ne yazıkki, öğrenci arkadaşlarım belki kızacaklar bana ama, yaşamlarında çok önemli bir değişiklik yaratabilecek bu alana pek ilgi göstermiyorlar. Yaklaşık 120-150 öğrencinin bulunduğu bir sınıf düzeyinde seçmeli CBS dersi alan öğrenci sayısının % 10 u geçmediğini düşünürsek,ne demek istediğimi anlatabilirim sanırım. Pek çoğumuzda olduğu gibi, coğrafya öğrencisi arkadaşlarımız da önlerindeki-aslında garanti olmayan-en garanti gördükleri alana, öğretmenliğe yöneliyorlar. KPSS ve öğretmen alım politikalarında her an değişen uygulamalar nedeniyle bunu gerçekleştiremeyen öğrenci- öğretmen arkadaşların tek çözüm yolu düşük ücretli dersane öğretmenliği olmaktadır.
Aslında bu konuda sitemizde açılmış bir konu var
http://www.cografya.biz/forum/cografyacilar-nerelerde-calisir-t4620.15.html

Biz burada biraz daha detaylı bir çalışma gerçekleştirmeye çalışmayı düşünüyoruz.Öncelikle ülkemizde yer alan birkaç coğrafya bölümünün sayfalarında, öğrenci ve mezunları ile ilgili bilgileri aktarmayı düşünüyorum.
Daha sonra da CBS ve CBS kullanım alanları ile ilgili örnekler vermeyi uygun gördüm.
Katkılarınızı bekliyorum.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #1 : 22 Mart 2009, 22:36:24 »

Puan Türü : SÖZ-2 TABAN PUAN (2006 ÖSS): 316,026 KONTENJAN : 50 ÖĞRENCİ SAYISI : 223 ÖĞRETİM SÜRESİ : 4 YIL ADRES : Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Atatürk Bulvarı, Sıhhıye /ANKARA PROGRAMIN AMACI Coğrafya eğitimi, öğrencilere insanın sürekli olarak karşılıklı etkileşim halinde bulunduğu doğal ortamın özelliklerini, gelişim sürecini, insana sağladığı olanakları; insan-doğal ortam arasındaki karşılıklı etkileşimlere bağlı olarak farklı yapı ve boyutlarda doğal ortam üzerinde şekillenen coğrafi ortamın sahip olduğu potansiyelin dağılış, nedensellik, ilişki kurma ve karşılaştırma ilkeleri doğrultusunda çok yönlü araştırma yöntem ve teknikleriyle belirlenmesi ve bu ortamlardan en iyi şekilde nasıl yararlanılabileceğinin planlamaya temel bilgiler oluşturacak bir biçimde ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Avrupa Birliği ülkeleriyle gelişmiş ülkelerin üniversitelerindeki “Coğrafi Bilimler”, “Coğrafya ve Yer Bilimleri”, “Coğrafya ve Çevre Bilimleri” adını taşıyan fakültelerin veya bölümlerin programlarında öne çıkan ortak eğilime göre hazırlanan yeni ders programlarıyla teorik derslerin yanı sıra daha çok uygulamaya yönelik derslerle eğitim-öğretim yapılmaktadır. Bu bağlamda Coğrafya Bölümü bünyesinde oluşturulan “Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Kartografya Salonunda” bilgisayar ortamında planlamaya yönelik çeşitli dersler yapılmakta, her yarıyıl içinde okutulan derslerle ilgili olarak günübirlik uygulamalı arazi çalışmaları ; yaz aylarında ise uzun süreli araştırma-inceleme gezileri yapılmaktadır. PROGRAMI SEÇMEYİ DÜŞÜNEN ADAYLARA ÖNERİLER Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Coğrafya Bölümü ÖSS'de Sosyal Bilimler alanında yer almakla birlikte, sahip olduğu kapsamı nedeniyle Coğrafya bilimi bu çerçeveyi aşmaktadır. Coğrafya içindeki bilim dalları (coğrafi bilimler) fen ve doğa bilimleriyle birlikte beşeri (sosyal) bilimlerle de ilişkilidir. Ancak, Coğrafya bütün halinde bu bilim gruplarının hiçbirinin içinde yer almamaktadır. Günümüzde ayrı bir bilim topluluğu (Coğrafi Bilimler) haline gelen Coğrafya, matematik temele dayalı, ifade gücü bakımından güçlü bir Türkçe’ye ihtiyaç duyan ve disiplinler arası çalışmaya önem veren bir disiplin haline gelmiştir. Bilgisayar ortamında çalışma gerektiren konularda, veri derleme, düzenleme ve değerlendirmede, özellikle coğrafi bilgi sistemlerinin işletilmesi ve analizinde mutlaka matematik temel gerekmektedir. Ayrıca, Coğrafya bölümüne yerleştirilecek öğrencilerin arazide gözlem ve araştırmalar yapabilecek sağlam vücut yapısına, elde ettiği veri ve bilgileri haritaya aktarma ve analiz yapma yeteneğine sahip olmaları gerektiğinden, el ve ayak gibi vücut noksanlığı veya özrü bulunanlarla görme ve işitme engelli olanların bu durumu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Bölümü seçen adayların doğayı sevmeleri, insanlarla kolay diyalog kurabilecek bir yapıda olmaları, insan-doğa ilişkilerine, çevrelerindeki beşeri olaylara, ekonomik etkinliklere ve hepsinden önemlisi planlamaya ilgi duymaları önerilir. EĞİTİM-ÖĞRETİM İSTEĞE BAĞLI İNGİLİZCE HAZIRLIK SINIFI Programa kaydolan öğrenciler isterlerse bir yıl süreli İngilizce Hazırlık sınıfına devam edebilirler. Hazırlıkta geçen süre normal öğrenim süresi içinde değildir. Hazırlığı başarı ile bitiren öğrencilerin Hazırlık notu lisans mezuniyet not ortalamasına katılır. PROGRAMDA YER ALAN BAŞLICA DERSLER Dört yıllık lisans programı boyunca, coğrafyanın ilkeleri, yöntemleri ve araştırma teknikleri ile ilgili teorik ve uygulamalı dersler ile saha araştırmaları yapılmaktadır. Bunlara ek olarak tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaya başlanan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS-GIS) konusunda uygulamalı olarak çalışmalar yapılmaktadır. Öğretimin ilk yıllarında Coğrafya’ya Giriş, Coğrafya Metodolojisi, Coğrafya’da Bilgisayar Kullanımı, Jeomorfoloji, Harita Bilgisi, Genel Klimatoloji, Genel Jeoloji, Matematik Coğrafya, Taşlar Bilgisi, Hidrografya, Coğrafi Kartografya, Yerleşme Coğrafyası, Ekonomik Coğrafya, Beşeri Coğrafya, Bitki Coğrafyası gibi Coğrafyanın genel ve temel derslerine ağırlık verilir. İleri yıllarda Arazi Çalışmaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Uygulamalı Jeomorfoloji, Klimatoloji Metotları, Volkanoloji, İstatistik, Nüfus, Ulaşım, Turizm Coğrafyası; Ekoloji, İdari Coğrafya, Türkiye’nin İdari Coğrafyası, Araziden Yararlanma, Planlamada Coğrafya, Enerji Kaynakları,Türkiye Jeomorfolojisi, Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri, Komşu Ülkeler Coğrafyası, Kıtalar Coğrafyası, gibi dersler okutulur. Derslerle ilgili günlük ve uygun süreli araştırma ve eğitim-öğretim gezileri düzenlenir. Birçok konuda öğrencilerin yararlanacağı ders kitabı vardır. Ancak,bölümdeki gelişmeye uygun olarak çeşitlenen ders konularının bir kısmı yardımcı kitap ve makalelerle desteklenmektedir. DİPLOMA VE ÇALIŞMA ALANLARI Mezunlarımız “Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Lisans Diploması“ alırlar. Dört yıllık lisans diplomasına sahip olan coğrafya bölümü mezunları mevcut uygulamaya göre 1,5 yıllık öğretmenlik tezsiz yüksek lisans programını bitirdikleri takdirde Milli Eğitim Bakanlığının öngördüğü koşullar çerçevesinde resmi ve özel okullarda ve dershanelerde alan öğretmenliği yapabilmektedirler. Coğrafyacılar, bütün bakanlıkların araştırma ve planlamayla ilgili dairelerinde, özellikle Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, İç İşleri Bakanlığı, Turizm Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, Tarım Bakanlığı, Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Dış İşleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve TÜBİTAK’ta, Devlet Planlama Teşkilâtı'nda, Devlet İstatistik Enstitüsü'nde, M.T.A., Devlet Meteoroloji İşleri, İller Bankası, Köy Hizmetleri, Afet İşleri, Karayolları, Devlet Su İşleri ve T.R.T. Genel Müdürlüklerinde ; bu genel müdürlüklerin İl ve İlçe Müdürlüklerinde, valiliklerin bünyesinde oluşturulmuş bulunan İl Araştırma Planlama ve Koordinasyon Müdürlüklerinde, Belediyelerde ve özel sektörde görev alabilmektedirler. Yukarıda adları geçen bu kuruluşların planlama, etüt-araştırma, araştırma-geliştirme "ARGE" veya araştırma planlama koordinasyon "APK" birimlerinde istihdam edilen coğrafyacılar: Bu kuruluşların verdikleri ve verecekleri hizmetlerin coğrafî planlamasını yaparak hizmetlerin ülke, coğrafi ve idari bölge, bölüm, yöre ve alan sathındaki mevcut dağılımını insan-doğal ortam arasındaki karşılıklı etkileşimleri göz önünde bulundurarak araştırır ve haritalayarak ortaya çıkarırlar. Belediyelerde çalışan coğrafyacılar ise, belediyelerin hizmet alanı içinde ve dışında kalan alanların coğrafi yapısını, şehrin veya kasabanın kuruluşunu, gelişimini ve fonksiyon alanlarının dağılımını inceleyerek, gelişime bağlı olarak planlar ve raporlar hazırlayarak ilgili kurullara sunarlar. D.T.C.F. Coğrafya Bölümü mezunları, turizm sektörüne araştırmacı, planlamacı ve coğrafî rehber olarak katkıda bulunurlar. Turizm potansiyeli olan alanların belirlenmesinde ve bununla ilgili projelerin hazırlanmasında araştırmacı olarak çalışan coğrafyacılar, çeşitli turistik gezilerde (turlarda) coğrafi rehberlik yaparak izlenen güzergâhların coğrafî özelliklerini bütün yönleriyle ilginç hale getirerek anlatırlar. Bir fabrikanın planlama kısmında görev alan coğrafyacılar, hammadde temininden başlayıp, üretilen ürünlerin pazarlanmasına kadar gerekli olan her şeyi coğrafi mekânla ilişkilendirerek haritalandırıp, planlamaya dair öneriler sunarlar. Ayrıca TV kanallarında yayınlanan coğrafi belgesellerin hazırlanmasında görev alarak bilimsel danışmanlık yaparlar. Hava durumu sunuculuğunun yanı sıra coğrafi bilgi isteyen her tür programın yapımına katkı sağlarlar. Özel bürolar açarak mekânla ilgili konularda projeler üretip, yatırım danışmanlıkları yaparlar. "Coğrafi Bilgi Sistemleri"ne ihtiyaç duyan ve buna dayalı programlarla işlerini planlayan şirketlerde uygulayıcı ve danışman olarak çalışmaktadırlar.
http://arsiv.ankara.edu.tr/yazi.php?yad=1276
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #2 : 22 Mart 2009, 22:37:39 »

Fakülte, MYO ve Bölümler
http://aday.fatih.edu.tr/?fakultebolumler,1,5

Coğrafya
Amacımız

Coğrafya, yeryüzünün fiziki ve beşeri tüm bileşenlerini, aralarındaki ilişkilerle birlikte inceleyen bir bilim dalıdır. Bölümümüzün temel amacı; başta yurdumuz olmak üzere, dünyada  meydana gelen doğal ve beşeri problemlerin çözümüne yönelik araştırma yapmak ve projeler üretmektir. Bu amaçla, dünya ile entegre olabilecek seviyede çağdaş ve modern coğrafya eğitimi almış, kazandıkları bilgi ve becerileri problemlerin çözümünde kullanabilecek coğrafyacılar yetiştirmek, en önemli amacımızdır.
Hakkımızda

Bölümümüzü diğer üniversitelerin aynı bölümlerinden ayıran en önemli özellik, derslerin laboratuvarlarda ve arazi uygulama çalışmalarıyla gözlem ve deneye dayanarak işlenmesidir. Bölümümüzde her biri ilgili oldukları konularda gerekli alet ve malzemelerle donatılmış üç adet laboratuvar bulunmaktadır: Coğrafya Laboratuarı, Fiziki Coğrafya Laboratuarı ve hepsi internet bağlantılı olan 20 bilgisayarlı Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Laboratuvarı. Öğrenciler, ders saatleri dışında bu laboratuvarda uygulama yapabilmekte, araştırma amaçlı olarak gün boyunca interneti kullanabilmektedirler.

Bölümümüz, Türkiye’de İngilizce ile eğitim veren ilk ve tek coğrafya bölümüdür. Dersler, yurt dışından gelen yabancı öğretim elemanlarının da katkısıyla, yine yurt dışından getirilen en yeni kitap ve yardımcı malzemelerle işlenmektedir.

Bölümümüzde, bütün gelişmiş Batı ülkelerinin programlarında yer alan ve birçok alanda kullanılan, kısa adı CBS olan Coğrafi Bilgi Sistemleri, 8 yarıyıl ders olarak verilmektedir. Bu yönüyle bölümümüz, CBS’yi ders ve laboratuvar çalışması olarak programına koyan ilk ve tek coğrafya bölümüdür. Bu amaçla kurulan Coğrafi Bilgi Sistemleri Laboratuvarı’nda gerekli sayıda bilgisayarın yanında ArcView 3.2, Network Analyst, 3-D Analyst, Spatial Analyst, Image Analyst, Idrisi, Cartalinx, CadCorp ve NetCad gibi bilgisayar programları da mevcuttur.

Coğrafya Bölümü öğrencileri, aldıkları 4 yıllık eğitim sonunda, doğa ve çevre bilinci kazanmanın yanında olayları sorgulama, sorunlara pratik çözüm önerileri getirebilme, kendi başlarına üretme ve bilimsel araştırma yapma yeteneği kazanmaktadırlar. Ayrıca Coğrafya Bölümünde “Coğrafi Bilgi Sistemleri” dersleri verilerek piyasanın CBS konusundaki yetişmiş eleman ihtiyacı karşılanmaktadır. Bunların yanı sıra, 4 yıl sonunda öğrenciler İngilizce coğrafya literatürüne sahip olmakta, bu da öğrencilere uluslararası gelişmeleri takip etme şansı kazandırmaktadır.
Mezunların Çalışma Alanları

Coğrafya Bölümü programını başarı ile tamamlayanlar, kamu sektöründe ve özel sektörde çalışma imkânına sahip olurlar. Mezunlar, sertifika aldıkları taktirde kamu sektöründe ve özel sektörde ilk ve ortaöğretim kurumlarında öğretmenlik yapabilmektedirler. Ayrıca, Coğrafi Bilgi Sistemi, arazi kullanımı ve planlaması, haritalama, kaynakların değerlendirilmesi, pazarlama imkânlarının araştırılması, çevre analizi ve değerlendirmesi, ulaşım, endüstriyel gelişim, çevresel yönetim, kaynak yönetimi, toprak korunması, yerleşim ve sanayi alanlarının seçimi, şehir ve bölge planlaması, turizm ile ilgili alanlarda, CBS programlarının kullanıldığı kamu sektöründe ve özel sektörde iş bulabilirler.

Bölüm mezunları, “İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Sertifikası” programı ve “İngilizce Öğretmenliği Sertifikası” programlarını tamamlayarak bu alanlarda da öğretmenlik yapabilmektedirler. Bunun dışında, yurt içi/yurt dışı lisansüstü eğitim alabilir,  akademik çalışmalar yapabilirler.

Öğrencilerin, özellikle \'Coğrafi Bilgi Sistemleri\' konusunda Bölümde öğretilen programları çok iyi bilmeleri, araştırma ve gözlem ile sorunlara etkili çözüm önerileri getirebilme becerisinin yanı sıra okuma, yazma ve konuşma açısından İngilizceye hâkim olmaları, Bölümde okutulan derslerde ve yapılan uygulamalarda gösterilen temel coğrafi esasları kavramaları büyük önem arz etmektedir.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #3 : 22 Mart 2009, 22:43:13 »

İ.Ü.Coğrafya

 Tarihçe Amaçlar:
Coğrafya Bölümünün temelleri 1915 yılında İstanbul Üniversitesinin kuruluşuna kadar gitmektedir. Bu tarihte Üniversitemizi oluşturan dört fakülteden (Tıp, Hukuk,Fen ve Edebiyat) biri olan Fakültemizde Edebiyat, Felsefe, Tarih ve Coğrafya şubeleri yer alıyordu. Bu tarihten sonra çeşitli düzenlemelerin yapıldığı bölüm, en son 1982 yılında “Yüksek Öğretim Kanunu” ile yeniden şekillendirilmiştir.

Fiziki Coğrafya, Beşeri ve İktisadi Coğrafya, Türkiye Coğrafyası ve Bölgesel Coğrafya adlarını taşıyan dört Anabilim Dalı’nın bulunduğu Bölümde öğretim ortak bölüm programı ile sürdürülmektedir.

Öğretim programında ilk yıl coğrafyanın genel konuları anlatılırken, ikinci yıldan itibaren konularında daha ayrıntılar içeren dersler ile öğrenilen bilgilerin belli mekanlara uygulandığı dersler ve uygulamaları yapılmaktadır. Öğrencilerin öğrendiklerini uygulaması ve coğrafi bilgilerini arttırmak amacıyla, Bölümümüz öğretim elemanları ülkenin çeşitli yörelerine arazi çalışmaları düzenlemektedirler.

Öğretim faaliyetleri dışında Bölümde çeşitli araştırmalarda yapılmaktadır. Bu çalışmalar Coğrafya Dergisi ve Review adını taşıyan biri Türkçe, diğeri yabancı dilde iki dergide yayınlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin ders kitabı ihtiyacını karşılamak üzere hazırlanmış kitaplar ile özgün araştırmaları içeren yayınlar da vardır.

Bölümden mezun olan öğrencilere Coğrafyacı unvanı verilir. Mezunlarımız Maden Tetkik Arama Enstitüsü, Devlet Su İşleri, Köy Hizmetleri, Orman Genel Müdürlüğü, Karayolları, Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet İstatistik Enstitüsü,Devlet Planlama Teşkilatı vb. gibi resmi kuruluşlar ile Turizm Bakanlığı, Çevre Bakanlığı gibi bakanlıklarda çalışabilmektedir. Mezunlarımız, bölge planlama çalışmalarında ve belediyelerin planlama faaliyetlerinde görev yapabilmektedirler

Coğrafya mezunlarının devam ettiği lisans üstü (yüksek lisans ve doktora) programı Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmektedir.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #4 : 22 Mart 2009, 22:45:19 »

Genel Tanımlama

 

Ege Üniversitesi Coğrafya Bölümü 1980 yılında Sosyal Bilimler Fakültesi�nin bir bölümü olarak kurulmuştur.

 

Bölüm ilk mezunlarını 1983-1984 eğitim yılında vermiştir. Halen, Coğrafya Bölümü Edebiyat Fakültesi bünyesinde dört yıllık lisans eğitiminin yanı sıra, coğrafi bilgi sistemleri, fiziki coğrafya ve beşeri coğrafya konularında yüksek lisans ve doktora eğitimi vermektedir.

Bölümde tam zamanlı olarak çalışan 4 profesör, 2 doçent, 4 yardımcı doçent ve 5 araştırma görevlisi vardır.

Dört yıllık lisans programının amacı öğrencilere coğrafya ve yakın disiplinlerle ilişkili konularda bilimsel bilgi kazandırmaktır. Program, toplumun ihtiyaçları ve coğrafya bilimindeki en son gelişmeleri de dikkate alan zorunlu ve geniş bir yelpazedeki seçimlik derslerden oluşmaktadır. Dördüncü yılda, öğrenciler ilgi duydukları bir konuda bölüm öğretim üyelerinden birinin danışmanlığında bitirme tezi hazırlayabilmektedirler. 1997 yılında bir yıllık ingilizce hazırlık program başladığından, öğrencilerin ikinci bir dildeki iletişim yeteneklerini arttırmak için lisans programına zorunlu ingilizce coğrafya dersleri de eklenmiştir.

Bölümün lisans üstü programı öğrencilere  fiziki,  beşeri coğrafya ile Coğrafi Bilgi sistemleri konularından birinde uzmanlaşma fırsatını sağlamaktadır. Yüksek lisans programı zorunlu ve seçmeli derslerle öğrencilere temel bilgi yeteneklerini kazandırmanın yanı sıra kendi alanlarında uzmanlaşma sağlamakta ve bu uzmanlıklarını hazırlayacakları tezle pekiştirmektedirler. Yukarıda belirttiğimiz konuların her birinde açılan doktora programı ise sunduğu zorunlu ve seçmeli derslerin yanı sıra hazırlayıp savunacakları doktora tezi ile öğrencileri akademik ve profesyonel yaşama hazırlamaktadır.

Edinilen Ünvan

Eğitim planında yer alan bütün dersleri başarıyla tamamlayan öğrenciler Coğrafya  alanında lisans derecesini alırlar.

Eğitimsel ve Mesleki Amaçlar

Coğrafya bölümünde fiziki coğrafya ve beşeri ve iktisadi coğrafya olmak üzere toplam iki Anabilim Dalı bulunmaktadır. Coğrafya, yeryüzünü fiziksel özellikleri ve bu özelliklere göre şekillenen, çeşitlenen insan yaşayışı, faaliyetleri ve kültürünü, bunlar arasındaki ilişkileri inceleyen bir bilimdir. Bu nedenle iki anabilim dalından oluşmaktadır. Bunlar Fiziki Coğrafya ile Beşeri ve İktisadi Coğrafya anabilim dallarıdır.  Ancak bu anabilim dallarına ayrı öğrenci alınmamakta, Coğrafya Bölümünün öğrencileri tek bir programla yetiştirilmektedir. Yeryüzünün fiziksel özelliklerini oluşturan yeryüzü şekilleri (jeomorfoloji), iklim (klimatoloji), sular (karasal hidrografya ve oseanografya) ve canlılar (biyocoğrafya) Fiziki Coğrafya Anabilim Dalının temel ders konularını oluşturmaktadır. Beşeri ve İktisadi Coğrafya Anabilim Dalında ise nüfus, yerleşme, kültür, tarım, sanayi, ekonomi konuları çeşitli derslerde işlenmektedir. Türkiye�nin coğrafi bölgeleri ayrı derslerde genel coğrafya yöntemleriyle incelenmektedir. Türkiye dışından seçilmiş bazı bölge ve ülkelerin coğrafyaları da ders konuları arasındadır. Bunlara ek olarak bölümde güncel konularda yapılan araştırmalarla gelişen bazı konularda da (Alüvyal Jeomorfoloji, Turizm Coğrafyası gibi) dersler verilmekte, uygulamalar yapılmaktadır.

Coğrafya Bölümü mezunlarının bugüne kadar öncelikli iş imkanları öğretmenlik olmuştur. Son yıllarda özel okullar ve dershanelerdeki mezunların sayısı önemli artış göstermiştir. Bundan başka daha az sayıda olmakla birlikte, alanlarına giren konularla ilgili devlet kuruluşlarında (Maden Tetkik ve Arama, Devlet Su İşleri, Karayolları, Köy Hizmetleri, Meteoroloji İşleri gibi genel müdürlüklerde) jeomorfolog veya başka ünvanlarla çalışma imkanı da bulabilmektedirler. Ayrıca günümüzde kullanımı ve önemi hızla artan ve oldukça popüler bir konu olan Coğrafi Bilgi sistemleri konusunda bölümde üç yıla yayılmış kapsamlı bir eğitim verilmekte, böylece mezunların söz konusu sahada da çalışma imkanı bulunmaktadır.

Başka Çalışmalara Geçiş İmkanı

Coğrafyada lisans derecesini alan mezunlar ilgili alanlardaki tezli veya tezsiz lisansüstü programlarına başvurabilirler.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #5 : 22 Mart 2009, 22:47:58 »

http://www.msxlabs.org/forum/cografya/22532-cografi-bilgi-sistemleri-cbs.html-1

Coğrafi Bilgi Sistemleri

Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Bilgisayar Destekli Kartografya (BDK) birbirleriyle ilintili iki tekniktir. Kartografya ise bir dizi uğraş alanı yanısıra BDK öğretisini de kapsayan bir disiplindir. Tüm CBS’nin BDK bileşenini içermelerine karşın, BDK sistemlerinin CBS bileşenlerinin olması gerekmez. Veri işleme kapasitesindeki artışın uzman olmayan CBS kullanıcılarını önemli ölçüde yanılgıya düşürdüğü bilinen bir gerçektir. Harita tasarımının kendine özgü gerçekliğinden uzaklaşan kullanıcıların nesnel bir bakış açısı getiremeyecekleri açıktır. CBS analiz sonuçlarının etkili iletimi için kartografik kurallara uyulması ve bu kuraların geliştirilmesi zorunludur. Çalışmamızda temel kartografik kavramlar irdelenecek ve görsel kaliteyi etkileyen faktörler tanımlanacaktır.

Tarihçe
60’ların başına kadar süren coğrafya ile kartografya arasındaki yoğun ilişki 60’lı 70’li yıllarda yerini ciddi bir ayrıma bırakmıştır. Coğrafyacıların bir çoğu yeni analitik yaklaşımlar doğrultusunda haritalardan uzaklaşırken kartograflar daha çok sunuş teknikleri ve iletişim modellerine yönelmişlerdir. Kartograflar; ölçme, fotogrametri, uzaktan algılama, jeodezi ve hidrografi gibi diğer harita üreten disiplinler ile yeni bir anlaşma biçimi geliştirmişler ve bu süreç içerisinde coğrafyacılardan giderek uzaklaşmışlardır. Zaman içinde CBS tekniğindeki gelişmeler bazı coğrafyacıların haritaları yeniden keşfetmelerine yol açmıştır. Günümüzde veri üretimindeki inanılmaz artış ve karmaşıklık coğrafya ile kartografya arasında yoğun bir etkileşimi zorunlu kılmıştır. Ancak her iki disiplinin ortak çalışma alanlarını yaratan coğrafyacıların sayısının çok olduğunu söylemek olanaklı değildir. Bugün her iki disiplin ortak bir teknolojiye (CBS) sahiptir. Görselleştirme de bu anlamda destekleyici bir görev yapmıştır.
70’lerde ilk bilgisayar destekli sistemler ‘otomatik kartografik çizim’ amacı ile kullanıma girmiştir. Oldukça karmaşık olan bu sistemlerden iyi sonuç almak için bilgisayar uzmanlarının desteğine gerek duyulmuştur. Ancak zaman içinde, diğer disiplinlerde olduğu gibi kartografyada da, bilgisayar uzmanları kendi alanları dışındaki bu alanda yoğun inisiyatif kazanmışlardır. 80’lerin sonunda tüm disiplinlerde bilgisayar kullanımının yaygınlaşması sonucu bilgisayar uzmanlığı ‘tüm uzmanlıkların uzmanlığı’ olma niteliğini yitirmiştir. Başta ekonomik gelişmeler olmak üzere birçok etmen yazılım firmalarının kendi uzmanlık alanlarına geri dönmelerini zorunlu kılmıştır. “Machintosh etkisi” olarak adlandırılan tüm uzmanların kendi alanlarında bilgisayar kullanabilmeleri gerçeği ile bilgisayar uzmanlarının bilgi sistemleri üzerindeki hegemonyaları kırılmıştır. Bilgisayar bilimi tüm disiplinlerin ortak malı olmuştur. Bu ortak yararlanım, kuramsal yöntemlerde ve ürünlerde genel standartların oluşturulması gereksinimini yaratmıştır. Hızlı teknolojik gelişmeler kuramsal tanımlar geliştirmeyi güçleştirse de mevcut standartlardan amaca uygun olanlar, ilk standartlar olarak uluslararası kullanım alanına girmiştir. Bu standartlar “ticari standartlar” olarak da nitelendirilmektedir.
Bilgisayar destekli çizim, birbirlerinin bileşeni olan uzaktan algılama ve (bilgisayar destekli kartografya ve veri tabanı yönetim sistemlerini içeren) CBS gibi iki önemli gelişmeye yol açmıştır. 80’li yılların ortalarında (yalnızca değerlendirilmiş kartografik veriyi işleyen) CBS sistemleri ile uydulardan elde edilen sayısal görüntüleri işleyebilen sistemler arasında önemli farklar olduğu bilinmektedir. Ancak günümüzde vektör ve raster veriyi aynı ortamlarda işleyebilen bilgisayar sistemleri ile bu farklılık ortadan kalkmıştır. Veri toplamada konum belirleme yöntemlerindeki gelişmelerin en önemli örneği GPS (Global Positioning System)’dir. Bilgisayar teknolojisindeki bu gelişmeler kartografya alanında da temel değişikliklere neden olmuştur. Birçok kartograf CBS alanında tanım oluşturma, sistem geliştirme ve kullanma açısından başarılı çalışmalar yapmışlardır. Bunun yanısıra veri güncelleştirme, araç geliştirme, iletişim olanakları yaratma, temel ve uygulama yazılımlarını kullanarak yeni ürünler verme olanağını elde etmişlerdir.

Kartografya
60’lı yıllarda; 50’lerin klasik yöntemlerle üretilen ve sanatsal yanı ağır basan haritalarının yerini, kartografyanın temel kuramsal kavramları almıştır. Uluslararası Kartografya Birliği (ICA) bu dönemde disiplininin kapsamlı bir tanımını yapmıştır.
“Kartografya; bilimsel dökümanlar ve sanatsal çalışmalarla birlikte harita yapma sanatı, bilimi ve teknolojisidir. Bu kapsamda başta plan, kesit, seyir, üç boyutlu modeller ve herhangi bir ölçekte dünya veya dünyanın bir bölgesine ait haritalar olmak üzere tüm harita türleri yer almaktadır”.
Kartografya haritalar üzerine çalışan, yayınlayan, üretimi ve kavramlarını konu edinen bir disiplindir. ICA 15. Uluslararası Kartografya Konferansında (1991) kartografik tanımlar üzerine çalışan komisyonun getirdiği tanım önerisi genel kabul görmüştür.
“Kartografya; coğrafi bilginin görsel, sayısal, -görme özürlüler için- kabartma formunda (dokunsal) sunulması, iletişimi, organizasyonu ve kullanılmasıdır. Kartografya veri toplamadan kullanmaya kadar olan tüm üretim işlemlerini ve her türlü harita kullanımını içerir”.
Kartograflar, kartografya veya CBS ile uğraşan kişiler olarak tanımlanmaktadır. Kartograflar harita, harita tasarımı, harita yapımı ve harita kullanımını kendilerine uğraş edinmiş kişilerdir. Kartograf, kartografya, harita ve CBS terimleri gündelik çalışmalarda birbirinden ayrılmaz kavramlardır.
Sayısal kartografya , harita yapımı ve kullanımında bilgisayar destekli bilgi sistemlerinin oluşturulması ve kullanımında bir alt disiplin olarak tanımlanabilir. Yeni teknolojilerin kullanım alanına girmesi, öncelikle harita üretiminin otomasyonu açısından önemli bir ivme sağlamıştır. Bunun yanında kartografya, konumsal ve konumsal olmayan bilginin bütünleştirilmesinde ve CBS analitik bileşenlerinin oluşturulmasında önemli rol oynamaktadır.

Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #6 : 22 Mart 2009, 22:48:24 »

http://www.msxlabs.org/forum/cografya/22532-cografi-bilgi-sistemleri-cbs.html-2

Harita
Harita ve haritaya bağlı kartografik konumsal bilgi; verinin yararlı bilgiye dönüştürülmesinde önemli bir araçtır. Bunun yanısıra -veri hacmindeki muazzam artışa karşın- hala veri organizasyonu, sunumu, iletişimi için uygun bir araç olma özelliğini korumaktadır. Karar verme aracı olarak coğrafi bilgi ekonomik ve ticari bir değerdir. Kamu ve özel sektör kuruluşları harita yapımına her zaman gereksinim duymuşlardır. Harita dünyaya açılan bir penceredir. Bu pencerenin doğasını harita yapımcısından çok harita kullanıcısı belirler. Kartografyada her zaman kullanıcı isteklerinin ön planda olduğu Taylor tarafından “sistem; içindeki bilgi, fikir ve kavramlarla aydınlatılmalı ve kartografın ürettiği hizmetin kimler tarafından kullanacağı sorgulanmalıdır” biçiminde vurgulanmıştır.
Günümüzde coğrafi bilgi sistemlerini desteklemeye yönelik harita üretiminin başarılı olduğunu söylemek güçtür. Yeni teknoloji kullanıcılarının kartografya deneyiminin ve eğitiminin olmadığı unutulmamalıdır. Günümüzde kartograflar bile yeni teknolojilere açık olmalarına karşın yeni kuramsal kavramlara kapalı kalmışlardır. Taylor ve Ormeling kartografya eğitiminde amacın yalnızca yeni tekniklerin değil yeni kavramların da öğrenilmesi olduğunu vurgulamışlardır.
“İnsanlığın yarattığı 3 iletişim aracı dil, müzik ve haritadan en eski olanı haritadır.” Geçmişte yüksek üretim maliyetinden dolayı daha homojen bir kullanıcı grubu için üretilen harita, kullanıcıya sunulan bir sonuç üründü. Daha sonra bu sonuç ürün harita kullanıcısının yorumuna terkedilirdi. Günümüzde ise verinin sürekli değişmesi nedeniyle haritalar yalnızca sonuç ürünün, gösterim aracı olmaktan çıkmışlardır. Haritalar artık verinin konumsal ilişkileri içinde anlaşıldığı araçlar niteliğini kazanmışlardır. Birleştirilmiş ve işlenmiş veriler, içerikleri ve kapasiteleri bakımından kartografik tasarımın parçalarıdır. Bu kuramsal kavramsallaştırmanın sonucu olarak ICA Kartografik Tanımlar Çalışma Grubu harita tanımını yeniden gözden geçirmiştir.
“Harita, coğrafi gerçekliğin özetlenmiş görüntüsüdür. Harita, amacına uygun seçilmiş objeleri veya seçilmiş karakteristikleri sunan -harita yapımcısının yaratıcı becerisine ve seçimlerine bağlı olarak yaratılan- konumsal ilişkilerin özelliğine bağlı kullanım amaçlı tasarımlanan iletişim aracıdır”.
Haritalar geçmişte yalnızca “nerede” sorusuna cevap vermişlerdir. Günümüzde ise haritalar “niçin”, “ne zaman”, “nasıl” ve “kim tarafından” gibi sorulara da cevap vermelidirler. Artık haritalar çeşitli konuların farklı kullanıcılar tarafından anlaşılabilmesini de olanaklı kılmalıdırlar.
Günümüzde harita kavramı yalnızca sınırlı içerikte ve klasik basılı haritaları değil görselleştirilmiş, multimedya ve etkileşimli haritaları da kapsamaktadır. Artık haritalar yalnızca gösterim amaçlı değil aynı zamanda bilgi, etki ve gelişme amaçlıdırlar. Haritalar “seyir” amaçlıdırlar. Seyir kavramı çeşitli amaçlarla üretilmiş bilgi ve yeni verilerin elde edilmesini kapsamaktadır. Kartografya topografik ve tematik ürünler ile yaşadığımız dünyanın anlaşılmasını sağlar. Harita kavramı çeşitli niteliksel ve niceliksel verinin organizasyonu, analizi, sunumu ve iletişimini kapsar.
Üç boyutlu modellerin harita olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı sayısal haritaların tanımı açısından da bir soru olarak ortaya çıkmaktadır. Meynen (1973) üç boyutlu modelleri de bir tür harita olarak tanımlamaktadır. Ancak birçok kartograf üç ve iki boyutlu görselleştirilmiş coğrafi veriyi, işaret tablosuna (legend) sahip yani harita objeleri tanımlanmış ise ve üzerinden ölçü alınabiliyorsa harita olarak kabul etmektedir.
Kartografyada Kuramsal Konular Komisyonu 16. ICA Konferansında (1993), kartografyanın amacını “görsel düşünce için sözel, toplumsal ve nümerik konumsal verinin görsel forma dönüştürülmesi” olarak tanımlamıştır. Bu bağlamda haritanın algılama, iletişim, karar destekleme ve toplumsal işlevleri önem kazanmaktadır. Günümüzde kartograflar, bu işlevleri yerine getiren haritaların üretiminde sayısal ortamları kullanmaktadırlar. Sayısal harita yapımı sürecinde, veri tabanlarından homojen yapıda olmayan verilerin derlenmesi sırasında veri kalitesini sağlayacak geometrik, semantik, güncellik, bütünlük ve organizasyon gibi teknik özellikler dikkate alınmalıdır. Belirli bir amaç için toplanan verinin, bütünüyle farklı bir amaç için kullanılması gerekliliğinde verinin yeniden sıralanması ve hatta diğer kaynaklarla birleştirilmesi gerekebilir. Verilerin sürekli olarak artması veri heterojenliğine yol açacaktır.

Sayısal Harita
Verinin bilgisayarda işlenebilir hale gelmesi CBS kullanımının sağladığı en önemli kazanımdır. Bilgisayarla harita üreten sektör daha çok veri toplama, işleme, denetim, güncelleştirme, depolama ve konumsal verinin dağıtımı ile ilgilenmektedir. Bu, sayısal kartografyanın bir alt alanı olarak tanımlanabilir. Sayısal yöntemle üretilmiş görsel haritalar yalnızca bilgisayarda okunabilen harita veri dosyası olarak algılanmamalıdırlar. Sayısal harita konumsal varlıkların geometrik olmayan öznitelikleri ve sunumları ile bütünleşmiş ve yapılanmıştır. Böylece sayısal haritalar konumsal biçimlerin tanınmasında ve aralarındaki ilişkilerin anlaşılmasında, konumsal yapıların belirlenmesinde kullanılır.
Klasik harita yeryüzü gerçekliğinin özetlenmiş durağan bir sunumudur. Sayısal haritada ise dinamik sayısal kartografik veri tabanı, haritanın özünü oluşturur. Haritanın temel niteliği; eleme (seçme), sınıflandırma, öteleme, işaret oluşturma, kavramsal birleştirme ve grafik abartma gibi uygulamaları içeren bir iletişim aracı olmasıdır. Bu işlemler veri tabanı oluşturulmasında kullanılır. Ancak türetilecek haritaların CBS kullanılarak oluşturulmaları zorunlu değildir. Konumsal veri tabanı ile kartografik veri tabanı arasında hala bir ayırım söz konusudur. Mevcut veri tabanından harita derlemek için genelleştirme, ölçeklendirme ve kartografik kuralların uygulanması daha sonraki aşamadır. Tüm veri tabanlarının ölçek ve bazı genelleştirme işlemleri içerdiği düşünüldüğünde, veri tabanlarındaki bu ayrımın gerçek olmaktan çok adlandırmaya ilişkin olduğu ortaya çıkar. Sayısal harita veri tabanı tam anlamı ile geliştirildiğinde, gerçek harita niteliğini kazanır. Çok sayıda kaynaktan yararlanılarak üretilen haritalar kendi doğruları olan ürünlerdir. Tekniğine uygun olarak üretilmiş sayısal haritalar konumsal veri standartlarını sağlamalıdırlar. Bu veri standartları; verinin kaynağı, bilginin güncelleştirilmesi, (planimetrik ve yükseklik olmak üzere) geometrik doğruluk, semantik (öznitelik) doğruluk, (yeryüzü gerçekliğinin kavramsal modeline uygun) bilgi bütünlüğü, (topolojik güvenilirlikle birlikte) verinin mantıksal tutarlığı olmak üzere 6 ana başlık altında toplanmaktadır.
Sayısal harita, sayısal harita verisi (coğrafi veri) ve onun görselleştirilmesi bileşenlerinden oluşur. Bu tanım sayısal veri dosyalarının gerçek anlamda harita olmadığını ortaya koymaktadır. Sayısal harita verileri ancak görselleştirmeden sonra ‘anlaşılır’ hale gelirler. Başka bir deyişle, bilgi sistemlerinin çıktısı olan ekran haritaları veya basılı çıktılar sayısal harita olarak tanımlanamazlar. Harita verisinin sunumu olarak tanımlanırlar. Sunum ekranda oluşur ve bir araç yardımı ile çizdirilebilir. Bu nedenle bilgisayar ortamında oluşan haritaya “ekran haritası (softmap)” ve herhangi bir materyal üzerine çizilmiş/basılmış haritaya da “basılı (kağıt) harita (hardmap)” denilmektedir. Literatürde bu haritalar için “geçici harita/kalıcı harita”, “aktif harita/pasif harita”, “hızlı harita/-” vb. tanımlar kullanılmaktadır. Görselleştirme sırasında ekran haritaları ile basılı haritalar birbirlerinden farklı tasarımlanmalıdırlar. Ekran haritaları, süreklidirler ve bu haritaların istenilen alanları büyütülebilir, ölçeklendirilebilir. Bunun yanı sıra zamana bağlı olarak değiştirilebilirler, sorulara cevap verebilirler ve hatta bu özellikleri ses ile desteklenebilir. Klasik harita ile ekran haritaları arasındaki fark iletişim sürecindeki ana araç değişiminden kaynaklanmaktadır. Sayısal ortamda üretilmiş basılı haritalar klasik olarak üretilmiş haritalar gibi pasiftirler. Ancak sayısal üretim sürecinin niteliği bu tür haritaları çeşitli amaçlara uygulanabilir hale getirmektedir. Görselleştirilmiş ekran haritaları kullanıcıya geniş olanaklar sunarlar. Sayısal ortamda üretilmiş basılı haritalar, klasik basılı haritalara göre daha fazla görselleştirme olanağına sahiptirler.
Kullanıcıların büyük çoğunluğu türetilmiş sonuçların karşılaştırılması ve analiz sonuçlarının kavramsal olarak anlaşılabilmesi için görsel teknikleri tercih ederler. Kartografik görselleştirme; sayısal harita ve CBS uygulamalarının önemli bir bileşeni olmasına karşın, her koşulda gerekli değildir. Kullanıcı, nitelik aramıyor, üzerinde yaptığı işlemlerde ve verilerinde yaklaşık doğruluk istiyorsa, görsel haritalara gerek duymayabilir. Sayısal haritaların, çeşitli kesit veya kartometrik amaçlı kullanımlarında görselleştirilmeleri zorunlu değildir .

Coğrafi Verinin Görselleştirilmesi
Coğrafi veri; iki-üç boyutlu harita, animasyon veya veri tabanı etkileşimli görselleştirilebilir. Resim ve video görüntüleri diğer görselleştirme yöntemleridir. CBS’inde görselleştirme yeryüzü gerçekliğine hızlı ulaşma yolunun geliştirilmesidir. CBS en genel anlamı ile ‘coğrafi bilgiyi işleyen bir bilgi sistemi’ olarak tanımlandığında sonuçların görselleştirilmesi işlemin önemli bir bileşeni olarak ortaya çıkacaktır. Günümüzde görselleştirmenin CBS araştırmalarında önemli yer tuttuğu söylenebilir. Modern teknolojinin yarattığı olanaklar sayesinde kullanıcı isteklerine bağlı olarak kaliteli görselleştirme yapmak olanaklıdır. Ancak günümüzdeki yazılımların görselleştirmenin tüm teknik olanaklarından yararlanabildiğini söylemek zordur. Kartograf gözü ile değerlendirildiğinde bilgisayar destekli görselleştirmenin yetersiz olduğu bilinen bir gerçektir.
Görselleştirme; insani yeteneklerle sınırlı olarak kullanılan işaretlerin özdeşleştirilmesi, sıralanması veya oluşturulması ve zihinsel bir canlandırmanın geliştirilmesi için bir algılama işlevidir. Görselleştirme kartografyanın kuramsal çatısını betimleyen üçgenin geçişim elemanıdır.
Kartografik algılama zihinsel bir süreç içinde konumsal içerik ilişkilerinin anlaşılmasıdır. Bu süreci, günümüzde genellikle topolojik, ardaşık veya obje yönetimli vektör bazlı veri yapılarındaki CBS programları ile gerçekleştirmek güçtür. Çoğu kez verinin içerdiği bilginin tümü, verinin konumsal içeriği veya harita verisi ile kullanıma sunulur. CBS’nin geliştirilmesi ile kartografik algılamada belirgin bir gelişme gözlenmiştir. Kartografik iletişim hem bilgi iletimi sırasında verimliliğin arttırılması için yeni ürünlerin yaratılmasını hem de bilgi iletimi sürecinin daha iyi anlaşılmasına yönelik çabaları kapsar. İnsanın elektronik haritaları anlayışı klasik haritaları anlayışından farklıdır. Görsel ve görsel olmayan harita verilerinin, görsel olarak sunulması, bu verilerin kullanıcı tarafından kolay ve kesin olarak anlaşılmasını sağlar. Görselleştirme, verinin görüntülenmesi ve analizi yeni bilgisayar teknolojisinin sağladığı olanaklarla belirgin bir biçimde gelişmiştir.
Harita Tasarımı
Kartograflar ve yazılımcılar; uzun yıllardan beri bilgi üreten kullanıcılar için Kartografik Uzman Sistemler oluşturmaya çalışmaktadırlar. Harita tasarım amaçlı uzman sistemin modüler olması ve her bir harita elemanının bağımsız bir modülde geliştirilmesi gerekmektedir. Bu geliştirme aşamasında uzman yöntemlerin kullanımı ile nokta objelerin yazılarının yazılması ve kartografik çizgilerin basitleştirme tolerans değerlerinin seçimi gibi bazı uzman modüller oluşturulabilmiştir. Ancak henüz tüm tasarım kurallarına ilişkin modüller geliştirilememiştir. Amaç, harita kullanıcısının istekleri doğrultusunda otomatize edilmiş sonuç ürünlerin tekniğine uygun olarak elde edilmesidir.
Harita tasarımı, harita ölçeği ve amacını da içeren çok yönlü bir üretim sürecidir. Yeryüzü gerçekliğinin özetlenmesi ve harita sunumu için gerçek dünyanın kodlanmasıdır. Amaca yönelik kullanım için, konumsal ilişkilerin öncül olanlarını, coğrafi gerçekliğin objelerini ve karakteristik yanlarını seçerek tasarımlamadır. Harita ölçeğine ve özetlemenin derecesine bağlı olarak sunulacak objelerin seçiminin yapılmasıdır. Reprodüksiyon ortamına göre grafik sınırların belirlenmesi, estetik ve açıklık ilkelerinin uygulanması, harita tasarım sürecinin ileri adımlarını oluşturur.
Genelleştirme, işaretleştirme ve üretim; harita tasarımının birbiri ile ilişkili üç temel bileşenidir. Elle yapılan (klasik) genelleştirmede bilginin özetlenmesi ve grafik tasarım eşzamanlı olarak gerçekleştirilir. Sayısal kartografyada ise; bilgi genelleştirme süreci ile görsel haritanın sayısal derlenmesi birbirinden ayrı iki işlemdir. Birçok objenin kartografik özellikleri ölçeğe bağlıdır. Farklı ölçeklerdeki haritaların tasarımında tek veri tabanı kullanımını olanaklı kılan uzman sistem araştırmaları sürmektedir. Çok amaçlı ‘ölçekten bağımsız harita tasarımı’ ideali, mevcut klasik bilgilerimizle olanaklı değildir. Günümüzde birçok harita kullanıcısının yeterli kartografya bilgisi yoktur. Bu nedenle belirli bir süre daha sayısal haritaların oluşturulması ve görüntülenmesinde klasik kartografya kuralları uygulanmalıdır.
Harita tasarımında iki ayrı bileşenden biri olan bilginin kodlanması, genelleştirme ile ilgili bir özetleme işlemidir. İkinci bileşen kavramsal zorlamalardır. Kavramsal zorlamalar doğrudan üretimin kapsamında yer almaktadır. Reprodüksiyon ve grafik sunumlardaki zorlamaları içerir. Her iki bileşenin de semiotik açıdan kuramsal bir temeli vardır. Semiotik, işaretlerin anlamları ve biçimleri arasındaki ilişkileri düzenleyerek kartografik işaret oluşturma için bir yaklaşım sağlar. Kartografik işaret oluşturma; hem özetleme hem de kavramsal zorlamaları kapsayarak harita tasarımı sürecinde, genelleştirme ile harita üretimi adımları arasında bir köprü görevi görür. İşaret oluşturma, görsel hesaplama kuralları kadar kavrama-algılama kurallarının da dikkate alındığı semiotiğin bir bileşeni olarak algılanmalıdır.

Ekran Haritası Tasarımı
Vektör veya raster bazlı sayısal harita verilerinden üretilen ekran haritaları gerekli işlemlerden (projeksiyon, ölçeklendirme, genelleştirme ve harita objelerinin seçiminden) sonra gerçek harita gibi kullanılabilirler. Vektör veya raster bazlı çalışmalarda kullanıcı nerede çalıştığını ve yaptığı her işlemin sonucunu görmek ister. Niceliksel farkların sunumunda farklı renkler kullanılabilir ama böyle bir uygulama sonuç harita için yanlıştır. Aynı renklerin ton (value) ve doymuşlukları (saturation) değiştirilmelidir. Kullanılan toplam renk sayısı beş ila sekizi geçmemelidir. Vektör bazlı sistemler yalnızca çizgi, nokta, alan ve yazıdan oluşuyorsa amaca uygun olarak siyah fon üzerinde parlak renkler kullanılabilir. Amaca hizmet etmeyen tüm detaylar ihmal edilmelidir. Bazı etkileşimli çalışmalarda, (örneğin uydu görüntüleri veya hava fotoğraflarının üzerine sayısallaştırılmış veri eklenmesi durumunda) vektörel veri için parlak renkler kullanılır. Fon görüntüsünün açık veya çok renkli olması durumunda ise siyah veya beyazın kullanılması uygundur. Uydu görüntülerinden sayısal veri işlenirken renk kullanımı sorun. yaratır. CBS ile çalışırken alansal obje renklerinin seçiminde de aynı sorun söz konusudur. Farklı renkler, birbirlerine mantıksal olarak yakın olmayan alansal bilgilerin gösteriminde kullanılır. Kural olarak aralarında mantıksal ilişki bulunmayan renkler seçilir. Bu durumda aynı renk tonlarının kullanılması yanıltıcıdır. Eğer görüntü çok karmaşık ise gözalıcı renkler yorumlama ve analizi güçleştirir. Bu tür problemler için kartografik uzman sistemler üretilmelidir. Özellikle basit ve az renk kullanımı ile tasarım daha doğru bilgi aktarabilir.
Klasik kartografik tasarım veri niteliği bilgisinin görselleştirmesi için oldukça genel bir kuramsal taban sağlar. Harita veri niteliğinin (adlandırmalı, sıralı, aralıklı veya oransal olarak değerlendirilmiş veri) görselleştirilmesi grafik değişkenler (konum, büyüklük, biçim, doğrultu, beyazlık değeri, dolgu, renk) ile olanaklıdır. Farklı bilgilerin benzer grafik değişkenler kullanılarak sunulması kullanıcıyı tereddüte düşürür. Kaldı ki bazen çok genel harita işaretlerinin bile deneyimsiz kullanıcılar tarafından yanlış anlaşılması söz konusudur. Veri niteliği bilgisi kavramına sahip olmayan harita kullanıcısına, veri niteliğinin işaretini vermek yanlış anlaşılmaya yol açacaktır. Harita okuyucusu/kullanıcısı işaret tablosu ve harita kenar bilgileri ile bu sorunu bir ölçüde çözebilir. Bu haritanın karmaşıklığına, ölçeğine ve harita okuyucusunun deneyimine bağlı olarak zaman alır. Veri niteliği bilgisi doğru verilmiş ise süre kısa olacaktır. Böylece harita okuyucusu veri niteliği bilgisini kullanarak harita bazlı karar verme gereksinimini karşılar. Karar verme konumundaki kullanıcı kavrayamadığı veriyi yadsıyacak ve kullanmayacaktır. Karar vermede veri niteliği olgusu verinin kendisinden daha belirleyicidir. Sonuç olarak; konumsal veri niteliğinin görüntülenmesi amacı ile yapılan tasarımda klasik kartografya kuralları kullanıldığında mantıksal hatalar ortaya çıkmayacaktır. Karmaşık ve benzemeyen işaretler kullanılarak zihinsel algılama/kavrama sınırları zorlanılmamalıdır (Bu konu kartografik iletişimin konusudur.).
Ekran haritasını yazıcı/çizici ile basmak olanaklıdır. Ancak sonuç ürün genellikle yetersiz olmaktadır. Ekran haritası genellikle kağıt haritanın tasarımı sırasında kullanılır. Daha ileri adımlar için, yüksek kalitedeki yazıcılar veya ofset baskı için film üreticiler kullanılmalıdır. Tasarımcı genellikle çok kullanılan bir yöntem olan “gördüğü gibi sonuç” almak ister (WYSIWYG-What You See Is What You Get). Bu amaçla kullanılan monitörler yüksek kalitede, çözünürlükte ve titreşimsiz olmalıdır. Burada ekran renkleri (RGB) ile baskı renklerinin (CMYK) uyumsuzluğu ve ince, küçük detayların ekran üzerinde görülememesi gibi iki önemli sorun ile karşılaşılır. 9 puntodan küçük yazılar ekranda (gerçek boyutlarıyla) okunamazlar. Çizgi ve alan taramalarında halen benzer sorunlar yaşanmaktadır. TV haritalarında da aynı sorun mevcuttur. Üstelik ekran çözünürlüğü bilgisayar ekranı kadar iyi değildir. Bu nedenle yazı ve semboller büyük olmalıdır. Yatay çizgiler ve taramalar kaymalara neden olur.


Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #7 : 22 Mart 2009, 22:48:37 »

http://www.msxlabs.org/forum/cografya/22532-cografi-bilgi-sistemleri-cbs.html-3


Kartografya ve CBS
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Bilgisayar Destekli Kartografya (BDK) birbirleriyle ilintili iki tekniktir. Kartografya ise bir disiplindir ve tanımı gereği içerdiği tekniklerin toplamından daha kapsamlı bir kavramdır. Kartografya büyük ölçüde uygulamalı bir disiplindir. Kartografya bu uygulamalı temelinin yanısıra kuramsal bir yaklaşımla ürünlerinin sosyo-politik yanını, haritalardan yararlanılarak karar verme süreçlerinin oluşumunu da kapsamaktadır. Harita gerçeğinden uzaklaşılarak bilimsel anlamda nesnel olmak olanaklı değildir. Yalnızca teknoloji ağırlıklı CBS uygulamaları bilimsel nesnellikten uzaklaşmaktadır. Birçok CBS kullanıcısı da bilimsel anlamda nesnel bir çalışma içerisinde değildir. CBS uzmanlarının kartografya eğitimi açısından genellikle yetersiz olması giderek nesnellikten uzaklaşmalarına yol açmaktadır.
CBS; yeryüzünde konumsal verinin toplanması, denetimi, birleştirilmesi, işlenmesi, analizi ve sunumu sistemidir. ICA kartografyayı, grafik veya sayısal formdaki bilgilerin coğrafi olarak ilişkilerinin organizasyonu ve iletişimi olarak tanımlamaktadır. Bu tanımdan yola çıkıldığında bilgisayar destekli kartografyayı da içeren bir teknik olarak CBS’nin; kartografya, uzaktan algılama, fotogrametri, hesaplama, coğrafya, istatistik, ölçme ve diğer disiplinlerle aynı konuları paylaştığı görülecektir. Ancak sözü edilen disiplinlerin kullandığı bir teknik olarak CBS bu disiplinler tarafından içerilmektedir. Bu karşılıklı içerme/içerilme ilişkisi konunun profesyonelleri arasında sürekli bir tartışmayı da beraberinde getirmektedir.
Arazi kullanımı planlaması, yol tasarımı, seyir, ulaşım optimizasyonu, kadastro ve vergi denetimi, çevre, turistik bilgi, hava tahmini, harita tasarım ve üretim/yayınlama veya coğrafi veri ile ilişkisi bulunan herhangi bir sistem CBS’ne örnek olarak verilebilir. Bu sistemler coğrafi olarak konumlanmış veriyi işlerler ve harita üretirler. Böylesi sistemlerin hepsinin bir alt sistem olarak Kartografik Bilgi Sistemine (KBS) gereksinimi vardır. Tüm CBS sistemlerinin bilgisayar destekli kartografya bileşeninin olmasına karşın tüm bilgisayar destekli kartografya sistemleri CBS bileşenine sahip değildir. KBS, amacı ekran haritası veya basılı harita üretmek olan bir bilgi sistemidir. KBS coğrafi veriyi kullanarak harita çıktılarını üreten bir sistemdir. KBS aynı zamanda kartografik bilgi içerir. Kartografya nosyonu olmayan kullanıcının bile ‘güzel harita’ üretmesini olanaklı kılan bir uzman sistemdir. Burada ‘güzel harita’ kavramından göze hoş gelen harita değil, ilk defa M.Eckert tarafından dile getirilmiş harita özelliklerinden biri anlaşılmalıdır. Harita özellikleri ile; haritaların doğru, eksiksiz, kullanma amacına uygun, açık, anlaşılır, okunaklı ve güzel olması kastedilmektedir. KBS; konvansiyonel harita yazılımları, grafik etkileşimli kullanıcı uygulamaları, CAD yazılımları, CBS yazılımları, hipermedya, multimedya veya baskı yazılımları gibi farklı yazılımlar kullanılarak oluşturulabilir.
CBS iletişimi için görsel mesajlara gereksinim duyulduğu ve kullanıcı gereksinimleri değişmediği sürece; harita mesajının iletilmesi, grafik özellikler, ürün tasarımı ve estetik gibi konular genel kartografya ile CBS’nin ortak konularını oluşturacaktır. Kartograflar bilgisayarların kullanıma girmesi ile araç değiştirmişlerdir. Bu araçsal değişim tasarım kavramında da önemli değişikliklere neden olmuştur. Sonuçta önemli ölçüde değişen tasarım parametrelerinin bir uzman sistem yardımı ile değerlendirilmesi gereksinimi ortaya çıkmıştır. Kartograflar kuramsal çalışmalarının bir parçası olarak bu konuda araştırmalarını sürdürmektedirler.

Elektronik Atlas ve Multimedya
Elektronik atlaslar ve Elektronik Harita Sistemleri (EHS) yalnızca multimedya görselleştirme olanakları ile değil aynı zamanda video ve ses ile de desteklenerek geliştirilmektedir. Bilgi; sesli, yazılı ve görsel formda sunulmaktadır. Multimedya yolu ile bilgi, insan duyularının tümüne hitap edebilecek tarzda iletilmektedir. Multimedya sistemleri önceleri kartografya amaçlı değil eğlence, eğitim ve öğretim gibi değişik alanlarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir.
Günümüz için kartografyanın yeni konusu olan elektronik haritalar sürekli gelişmektedirler. Elektronik harita üretimi, elektronik ortamlar kullanılarak kartografik ürün vermektir. Kartografik sunuşun bu yeni biçimi elektronik atlas adını almıştır. Elektronik Harita Sistemleri (EHS) elektronik haritaları kullanan ve geliştiren bir sistemdir. EHS analitik kapasitelerine göre sınıflandırılırlar. Bazıları etkileşimli kullanıma, bazıları ise yalnızca verinin görüntülenmesine izin verir. Bazı EHS de dinamik etkileşim ve analize olanak verir. EHS ile CBS arasındaki fark, elektronik harita sistemlerinde konumsal bilginin sunulması ve görüntülenmesine büyük önem verilmesidir. İyi bir EHS, CBS’nin tüm işlevlerini içermeli ve bunlara ek olarak elektronik ortamların farklı formatları için yaratma, depolama ve sunma olanağına sahip olmalıdır. CBS ile kartografya arasındaki ilişkiler yoğunlaşarak sürecektir. Gelişmeler; CBS’nin aşılarak, bu tekniğin yeni ürünlerin yaratılmasında yararlı tekniklerden biri olarak gerçek yerini bulacağını, ancak kartografyanın bir disiplin olarak kendi gelişim çizgisini CBS’den de yararlanarak sürdüreceğini göstermektedir.

Sonuç ve Öneriler
Günümüzde; CBS’ni veri toplamada ve buna bağlı olarak karar vermede ‘en üst’ çözüm olarak gösterme ve CBS pazarının genişletilmesine yönelik güçlü bir eğilimin varlığı gözlenmektedir. Şüphesiz bu eğilimi besleyen en önemli unsur mevcut piyasa koşullarıdır. Bu arada altlık veriye, altlık verinin toplanışı ve kullanılış kurallarına (hukuki boyut) ve sayısal harita görselleştirilmesinin kendi özelliklerine yeterince özen gösterilmemektedir. Doğruluk, genelleştirme, tasarım ve iletişime özen gösterilmesi, başarılı bir CBS yaratmanın temel koşuludur.
Birçok grafik tasarım yazılımı ile harita üretilmeye çalışılmaktadır. Harita üretimi birçok kullanıcı için herhangi bir grafik uygulama gibi algılanmakta ve sonuçta harita grafik ile yer değiştirmektedir. Mevcut yazılımlarla “masa üstü harita üretimi”, konuyu bilenler için elle üretimden daha kolay olmasına karşın, kartografya nosyonu olmayanlar için sorun yaratır. Bu tür grafik yazılımlar kullanıcıya çeşitli tarama (pattern) ve renk seçimi olanakları sunarlar. Bilgisayar destekli kartografya harita üretimini kolaylaştırdığından herkes tematik harita üretebilir. Ancak yazılımı kullananların eğitim eksiklikleri yanlışlıklara yol açar. Sonuç üründe görsel kalite düşük olur. Yetersiz sonuçların nedeni yazılımın yetersizliği değil kullanıcının kendi yetersizliğidir. Unutulmamalıdır ki “birçok bilgisayar haritası istatistiklerden bile daha yalancıdır.”
Görsel kaliteyi etkileyen faktörlerin başında grafik yazılımın uygunluğu, kartografik işlevi/sınırları, kullanım kolaylığı ve çalışma araçları (ekran vb.) gelmektedir. Bunların yanısıra sonuç ürünün kalitesini etkileyen diğer faktörler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• CBS kullanıcılarının birçoğunun farklı disiplinlerden gelmesi,
•CBS’de kartografyanın önemli bir rol oynamasına karşılık kullanılan yazılımların bu açıdan güçlü olmaması,
• Klasik kartografya ile elektronik ortamda harita üretimi arasındaki farka dikkat edilmemesi,
•şlenmiş, analiz edilmiş sonuç ürünün kartografik niteliğine dikkat edilmemesi,
• Estetik olarak grafiklere gösterilen önemin, iletişim için gerekli olan grafik değerinden fazla olması,
• Bu konudaki teknolojinin henüz yeterli olmaması,
•CBS ve sayısal görüntü işleme sistemleri pazarındaki yazılım üreticilerinin henüz iyi harita üretmek gibi bir amaç taşımamaları,
• Elektronik ortamlardaki haritaların tasarımı konusundaki araştırmaların oldukça az olması.
Bu sorunların çözümü için;
•artografya uzmanlarının CBS alanına yeterince ilgi göstermeleri,
• Kartografik bilginin yaygınlaştırılmasına yönelik eğitim ve öğretim,
• Kartografik uzman sistemlerin geliştirilmesi,
•Kartografik amaçlı yazılım ve uygulamaların geliştirilmesi,
•Elektronik ortamda harita tasarımına yönelik araştırmaların yoğunlaştırılması gerekmektedir.
http://www.msxlabs.org/forum/cografya/22532-cografi-bilgi-sistemleri-cbs.html
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #8 : 22 Mart 2009, 22:54:21 »

Bir Kamu Politika Aracı Olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS):

Türkiye’de Belediyelerin CBS Uygulamalarının Değerlendirilmesi-1

*Türksel Kaya Bensghir**- Aslı Akay***

Giriş
Günümüzde hızla gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ile insanların hayata bakış açıları, beklentileri, amaçları kısaca yaşam tarzlarında değişiklikler olmuştur. Toplumlar bilgi çağının getirilerinden mümkün olduğunca yararlanmak, daha kaliteli yaşamak, temel gereksinimleri gidermenin yanı sıra hizmetlerin daha etkili ve verimli bir şekilde yerine getirilmesini talep eder duruma gelmişlerdir. İnternetin gündelik hayata girmesi ile bilgi dünyasındaki sınırlar kalkmış, bilginin paylaşımı, yeni teknolojilerden haberdar olma durumu artmış, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki bilgi açığı ve kaynaklardan yararlanma konusunda rekabet hızlanmıştır. İnsanoğlunun elindeki kıt kaynakları daha rasyonel yönetme yolundaki arayışları, bilgi teknolojileri üzerindeki araştırmalara daha da ivme kazandırmıştır. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak sağlıklı ve sürdürülebilir kentsel gelişme için teknolojinin sunduğu imkanlardan yararlanmak gerek merkezi gerekse yerel yönetimler tarafından kaçınılmaz hale gelmekle kalmamış, teknolojiyi de kendi ihtiyaçlarına göre yönlendirmişlerdir.
Bilgi çağının merkezi ve yerel yönetimlere getirdiği en önemli katkılardan biri de şüphesiz ülkemizde giderek artan bir öneme sahip olan coğrafi bilgi sistemleridir (CBS). CBS alanında ilk adımlar, 1963 yılında Kanada’da ülke arazilerinin büyüklüklerini ve kullanım türlerini tespit amaçlı yapılan envanter çalışmalarından oluşan coğrafi bilgi sistemleri projesi ile atılmıştır. Günümüzde ise 40 yıllık bir bilgi birikimi ve uydu teknolojilerinin desteği ile coğrafi bilgi sistemleri artık gündelik hayata bile girmiş durumdadır. Coğrafi bilgi sistemleri araştırma, planlama ve karar organları için ihtiyaç duyulan bilgilerin coğrafi esaslara göre toplanması, depolanması, sorgulanması, analizi, sunulması ve değişimi fonksiyonları için bir araya gelen coğrafi veritabanı, yazılım, donanım, personel, standartlar ve yöntemler bütünüdür. CBS, sahip olduğu özellikler itibarıyla kentsel ve bölgesel planlama, tarım, orman, peyzaj planlama, jeoloji, savunma, emniyet, turizm, arkeoloji, yerel yönetimler, nüfus, eğitim, çevre, tıp gibi birçok sektörde uygulama alanına sahiptir (Grene, 2001).
Coğrafi Bilgi Sistemleri konumsal bilgiyle ilgilenen kullanıcılarının çok farklı meslek disiplinlerinden olması, farklı uygulama ve amaçlara yönelik olarak kullanılması nedeniyle geniş bir perspektifi içermekte ve kullanım alanlarına göre adlandırılmaktadır. CBS bazı uzmanlarca “konumsal bilgi sistemlerinin tümünü içeren coğrafi bilgiyi analiz eden bir kavram”; bazılarınca “konumsal bilgileri sayısal yapıya kavuşturan bilgisayar tabanlı bir araç”; bazı yöneticilerce de “organizasyona yardımcı olan bir veri tabanı yönetim sistemi” olarak açıklanmaktadır. CBS’nin bir “araç” mı yoksa “sistem” mi olduğu konusunda farklı görüşler söz konusudur. CBS’nin kapsamının iyi bir şekilde ortaya konulması için “araç”, “yönetim” ve “sistem” yaklaşımlarının irdelenmesi gerekir. CBS; bilgi teknolojisine dayalı bir veri toplama, işleme ve sunma aracı olarak yoğun ve karmaşık konum bilgilerinin etkin bir şekilde denetlenebildiği bir yönetim tarzı; coğrafi verinin daha verimli kullanılmasına olanak sağlayan bir sistem ve bunların bir bütünü olarak tanımlanmaktadır. CBS, bilgisayar destekli tasarım (CAD), bilgisayar destekli kartoğrafya, veri tabanı yönetim sistemleri ve uzaktan algılama gibi bilgi sistemleri ile bağlantılıdır. Ancak, CBS bu sistemlerden farklı olarak “coğrafi analiz yapabilme” ve “yeni bilgi üretme “ özelliğine de sahiptir (Greene 2001).
Konumsal ve konumsal olmayan veriler arasındaki ilişkileri analiz etmede güçlü bir araç olan CBS, gerek yerel gerekse merkezi ölçekte kamu politikalarının belirlenmesinde önemli girdiler sağlamaktadır. Aslında bir politik araç olarak CBS yeni olmamasına rağmen son yıllarda internet ve web teknolojilerinin gelişmesiyle tüm aktörlerin (politika belirleyiciler, vatandaşlar, uzmanlar vb.) CBS’ye erişebilmeleri bu aracın daha kurumsal perspektiften bakılarak bütünleşik ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Yıllarca çevre ve doğal kaynak yönetimi alanında yaygın kullanım alanı bulurken günümüzde kamu politikalarının formüle edilmesinde ve uygulanmasında yeni açılımlar sağlamaktadır. Bu özelliği ile yalnızca ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde değil, bu teknolojilerin ağırlıklı olarak kullanıldığı ABD ve Avrupa ülke uygulamalarında, sorun olan teknik ve yasal engeller aşılarak, kamu kurum ve kuruluşlarını CBS’yi daha etkin bir şekilde kullanma ve daha geniş bir yelpazede geliştirme yoluna itmiştir ( Greene 2001).

Yerel Yönetimlerde Yönetsel Araç Olarak CBS
CBS, belediyelerin e-belediye dönüşümlerinde özellikle harita, kadastro, imar uygulama işlemleri, şehir ve bölge planlama, teknik altyapı hizmetleri, peyzaj planlama ve yönetimi, kentsel yönetim ve denetim, teknik ve sosyal altyapı ve yönetimi, imar yapı, ruhsat, fen işleri, adres numarataj ve kriz yönetimi gibi alanlarda vazgeçilmez bir araçtır (TBD, 2004-1).
e-Belediye kente ilişkin tüm verilerin bilişim teknolojileri ile destekli çalışmalarla yönetilerek kent ve toplum yararına yönelik olarak bilgilerin üretilmesi ve halkın hizmetine sunulmasıdır. e-Devlete belediyelerin hazırlanmasını hedefleyen e-Belediye çalışmaları kapsamında kurumlar arası bilgi paylaşımının sağlanması, belediyelerde tüm verileri ve uygulamaları kapsayan bütünleşik bir yapının kurulması, karar destek sistemlerinin oluşturulması gerekmektedir (Uçar, 1998).
Türkiye’de belediyelerin %86’sı bilgisayar, % 75’i de internet erişimine sahiptir. Bilgi İşlem Birimi olan belediye oranı %15, yerel bilgisayar ağı olan belediye oranı ise % 45’tir. Belediyelerin % 63’ü, bilgisayarı olan belediyelerin ise % 73’ü bir özel şirketten hizmet desteği almaktadır. Belediyelerin iş kalemlerine göre bilgisayar kullanım oranı muhasebe işlemlerinde % 70, bütçe sisteminde % 67, personel işlemlerinde % 54, hizmet yönetimi amaçlı olarak (su, katı atık) % 43, ve son olarak imar yönetiminde %12 oranındadır (TBD, 2004-2).

Kamu hizmeti sunan yerel yönetimler açısından CBS; kentsel gelişme, altyapı hizmetleri, güvenlik, yönetim, finansman, eğitim ve sosyal hizmetler (ulaşım, park ve rekreasyon alanları) gibi önemli uygulama alanlarına sahiptir. Türkiye’de gelişen bu teknolojiye ayak uydurma çabalarına son yıllarda artan bir hızla katılmış, CBS çalışmalarına özel sektörün desteğini alan kamu sektörü özellikle büyük ölçekli topografik harita ve kadastral pafta orijinallerinin vektör olarak bilgisayar ortamına aktarılması ile başlanmıştır (Uçar, 1998).
Dünyada Belediyelerde CBS Uygulamaları
Bu konuda Almanya gibi öncülük yapan ülkeler 1970’lerin ortalarında başlayan büyük ölçekli CBS’ler için konumsal veri kazanımı çalışmalarını (Kadastro Bilgi Sistemi) 1995 yılında; 1991’de başlayan orta ölçekli “geometrik veri altyapısı sistemini ise 1998 yılında tamamlamıştır. Almanya’da kısa adı ATKIS olan “Topografik Kartografik Bilgi Sistemi” verilerinin diğer CBS’ne ait uygulamalar için temel altlık oluşturması kararlaştırılmıştır. Diğer uygulamalar ise: STABİS (Arazi Kullanım Bilgi Sistemi), UIS (Çevre Bilgi Sistemi), TOPIS (Askeri Amaçlı Topografik Bilgi Sistemi), ROK (Çevre Düzenleme Bilgi Sistemi), SIB (Karayolları Bilgi Sistemi), BIS (Toprak Bilgi Sistemi), PIS (Orman Bilgi Sistemi), MERKIS (Yerel Yönetimler İçin Homojen Konum Bazlı Bilgi Sistemi) olarak yer almıştır (Sanal Gazete, 2003).
1993 yılında Tucaloosa County’de kentin mülkiyet sahiplerini belirlemek ve vergi durumlarını öğrenmek amacıyla bir CBS projesi başlatılmış, bu uygulama sayesinde vergi kaçaklarını önleme ve mülkiyet kayıtlarının güncellenmesi işlemeleri kolayca gerçekleşmiştir. Kamu ve özel mülkiyete konu olan tüm arazilerin kayıtları haritalara aktarılmış ve CBS kullanılmadan yapılması oldukça uzun zaman ve emek gerektiren işlemler daha kısa sürede ve doğru bir şekilde yapılmıştır (Altıntaş, 2003).
Los Angeles kentinde Navigate LA adı verilen bir CBS uygulaması ile belediye kentin altyapı ağının, yönetimi bakımı ve verilerin paylaşımını http://-navigatela.lacity.org adresinden sağlamaktadır. 1980’ler de başlayan CBS projesi ile 6500 milden oluşan bir kanalizasyon sisteminin 250 katmandan oluşan sisteminde amaçlara yönelik olarak sorgulamalar yapmak, herhangi bir değişikliği gerçekleştirmek için gerekli olan tüm bilgilere erişme imkanı sağlamaktadır. Yapı- ruhsat işlemleri için gerekli olan resmi prosedürler ve izin alma işlemleri de online olarak sağlanmaktadır (Sanal Gazete, 2003).
California Fremont kenti 2001 yılından itibaren Oakland, Santa Rosa, Foster City, San Fransisco kıyı bölgesi belediye hizmetlerinde CBS’den yararlanmaktadır. Geliştirilen Kent Bilgi Sistemi sayesinde İnternet üzerinden demografi, mülkiyet, imar durumu, arazi kullanımı hakkında doğru ve güncel bilgiye ulaşmak, analiz yapmak, gerekli duyulan bilgilerin haritalarını elde etmek mümkün olmaktadır (Sanal Gazete, 2003: 1).
Van Der Vegt (2004), “Gelişmekte olan ülkelerde yerel hükümetlerde CBS’nin gelişimi” konulu çalışmasında, gelişmiş olan ülkelerdeki yerel hükümetlerde CBS’nin kullanımı ve uygulama süreci konusunda stratejiler geliştirip, uygulamaların gerçekleştirilmesine karşın CBS’nin diğer örgütlerde kullanımı ve kurumsallaşması konusuna daha az oranda önem verildiğini saptamıştır. Gelişmekte olan ülkelerde yerel hükümetlerde CBS kullanımı ve altyapı oluşumu için genellikle yurt dışı kaynaklardan yararlanıldığını tespit etmiştir.
Bir başka çalışmada Brezilya- Belo Horizonte ve Filipinler’de Cebu, Malawi’de Lilongwe kentlerinde belediyelerin yaptığı çalışmalar incelemiştir. Belo Horizonte Belediyesi (Brezilya) 1989 yılında küçük ölçekli bir pilot proje ile başlamak yerine büyük ölçekli bir CBS projesi geliştirmiştir. 1992 yılında bütün veri setleri oluşturulmuş ve Belediye bünyesinde kurulan bir bilgi işlem şirketi tarafından işin sorumluluğu yüklenilerek tamamlanmıştır. Sistemin başarılı olmasının; uluslar arası teknoloji transferine bağlı değil yerel ölçekte edinilen deneyimlere bağlı olarak uzun dönemli olarak planlaması, işi yürüten şirketin Belo Horizonte belediye yönetimini desteklemek üzere sistemin süreçlerini geliştirmesi ve soruna odaklı çözümler üretmesi, kurulan veri tabanının sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla yaratılmasından kaynaklandığını belirtilmiştir (Romaithi, 1997).
Filipinler’de Cebu kentinde 1991-994 yılları arasında Alman Teknik İşbirliği Kurum olan GTZ tarafından desteklenen “Cebu İli CBS Projesi” diğer bir CBS uygulamasıdır. 1995 yılından sonra Geoplan’a devredilen proje, GTZ dönemine ait herhangi bir bilgi almak mümkün olmadığı için Geoplan dönemi incelenmiştir. Geoplan döneminde uygulamada karşılaşılan en büyük güçlük mali açıdan yaşanan dalgalanmalar ve kısıtlamalar olmuştur. Diğer önemli bir faktör de uzman CBS personelinin olmaması ve maaş azlığından dolayı personel devir hızının yüksek olmasıdır (Romaithi, 1997).
Diğer bir örnek ise Malawi’de Lilongwe kentinde 1995 yılında Dünya Bankası ve ITC tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen “Kent Planlaması ve Arazi Yönetimi CBS Projesi”dir. Bu proje kapsamında teknik, mali ve örgütsel olmak üzere üç farklı engelle karşılaşılmıştır. Teknik engeller düzensiz elektrik şebekesi, bilgisayar teknolojisi için yerel desteğin yetersiz kalması, bilgisayar okur yazarlığının azlığı sayılabilir. Mali destek konularında yaşanan belirsizlikler ve sürekliliğin olmaması, örgütsel bazda ise motive edilmemiş, düşük maaşlı personel, genel örgütsel sorunlar ve CBS konusunda bilgi ve bilinç eksikliği aşılması gereken engeller olarak ortaya çıkmıştır (Romaithi, 1997).
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #9 : 22 Mart 2009, 22:54:57 »

Bir Kamu Politika Aracı Olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS):

Türkiye’de Belediyelerin CBS Uygulamalarının Değerlendirilmesi-2

Türkiye’de Belediyelerde CBS Uygulamaları
Ülkenli’ye (1997) ye göre CBS; yerel yönetimlerde yapılan planlama çalışmalarının da ötesinde acil mühendislik müdahaleleri (yol, su, kanalizasyon telekominikasyon) ve belediyecilik hizmetlerinin planlanması, etaplanması, diğer hizmetler ile olan eşgüdümün sağlanması kısaca daha düzenli, kontrollü bir yönetim için önemli bir araçtır. Etkin bir şekilde kamu hizmeti üretmenin ve sağlıklı bir planlama gerçekleştirmenin ön şartı olan bilgiye hakim olma gereğinden yola çıkılarak CBS gibi bilgisayara dayalı teknolojilerin yerel yönetimlerde öncelikli olarak yer alması bir zorunluluk haline gelmiştir. Kurulma aşaması sırasında yapılacak fizibilite çalışmaları sürecinde CBS’nin ülkemizde ve dünyada hangi belediyelerce nasıl uygulandığının araştırılması, örneklerin incelenmesi, CBS kullanım amacının ve stratejisinin iyi bir şekilde ortaya konulması, personelin eğitimi ve yönlendirilmesi, teknolojinin güncellenmesi, servis ve uygulanması açısından gereken koşulların yerine getirilmesi sistemin başarısını sağlayacaktır (Ülkenli, 1997).
Türkiye’de belediyelerde başarılı CBS uygulamalarına bir örnek, 20 Mayıs 2003 tarihinde Amerika’da geleneksel olarak her yıl düzenlenen “Bentley Uluslararası Başarı Ödülleri” proje yarışmasında birincilik ödülünü alan İSKİ’nin “İSKABİS Projesi” verilebilir. 150 proje arasından “Coğrafi Bilgi Sistemleri ve e-Devlet” kategorisinde birinci olan proje İSKİ’nin kendi personeli tarafından İstanbul’un bütün altyapı bilgisinden haberdar olmak ve tamir, bakım, onarım, planlama çalışmalarında kullanılmak üzere geliştirilmiştir. İstanbul’un içme-suyu, atık su-yağmur suyu altyapı ve üstyapı tesislerinin konumsal olarak sorgulanabildiği, network analizleri ile modelleme çalışmalarının yapılabildiği bir coğrafi bilgi sistemi uygulamasıdır. Henüz beş yıllık bir geçmişe sahip olan İSKABİS, içme suyu temini ve dağıtım sistemi, atıksu-yağmursuyu şebekesi toplayıcıları ve uzaklaştırma sistemi, tüm İSKİ üstyapı tesisleri, içme suyu havzalarının kontrolü, kent bilgi sistemi, afet yönetimi bilgi sistemi ve müşteri bilgi sistemi ile entegre edilmiştir. Bu kapsamda bütün konumsal sorgulamalar, şebeke ve topoloji analizleri, modelleme ve senaryo yönetimi, tematik harita üretimi, intranet/internet bağlantılı olarak gerçekleştirilmektedir (www.iski.gov.tr/-haberler, 2004).
Sakarya Valiliği bünyesinde 2000 yılında “Coğrafi Bilgi Sistemleri Merkezi” oluşturularak ilin sınırları kapsamında bulunan bütün coğrafi veriler öznitelik verileri ile birlikte sayısal ortama aktarılmış, küçük ölçekli planlama, büyük ölçekte yönetim ve karar destek sistemlerine destek verecek şekilde altlıklar oluşturulmuştur. İldeki bütün belediyeler, kamu kurum ve kuruluşları merkezi CBS sunucusuna bağlanarak sisteme veri girişlerini, güncellemelerini yapabilecekler, diğer kamu kurum kuruluşlarının yaptıkları çalışmalarından haberdar olacaklardır. Gerek kurumsal bazda oluşturulan intranet sistemi, kurumlar arası extranet ve gerekse genel bazda oluşturulan internet sistemi ile bilgi paylaşımı sağlanmıştır (Tecim, 2003).
Kadıköy Belediyesi bünyesinde verilen hizmetleri CBS yazılımları kullanarak Kent Bilgi Sistemini oluşturmak, Belediye sınırları içinde harita, plan ve sözel verilerin bu sistem dahilinde kullanımını sağlamak amacıyla oluşturulan Kadıköy Kent Bilgi Sistemi (KADGIS) Projesi 2001 tarihinde başlayıp, 2002 tarihinde tamamlanmıştır. Bilginin paylaşımı ile hizmetlerin daha verimli, hızlı ve daha ekonomik olarak sağlanması, kaçak yapılaşmanın kontrolü, kent trafiğinin daha iyi yönetimi, Belediye emlak, çevre temizlik vergisi ve diğer gelirlerin artırılması, afet öncesi ve sonrası yapılacak çalışmanın düzenlenmesi, muhtarlık verileri, imar durumları, internet teknolojisi ile çoklu kullanıcıya hizmet verme amaçlanmıştır (Eksert, 2003).
İstanbul Bahçelievler Belediyesi tamamlamış olduğu Kent Bilgi Sistemi (KBS) ile 2002 Bilişim Sektörü Derneği Ödülünü almıştır. 1999-2002 tarihleri arasında Türkiye genelinde gerçekleştirilen e-Devlet, e-Toplum incelemelerinin sonucunda, Bahçelievler Belediyesi tüm birimlerinin toplumsal çalışmaya, e-devlet sistemiyle hızlı, üretken katılımlarını Türkiye'nin bilgisayarda Kamu kurumlarındaki gelişmeye öncülük etmesi sebebiyle TÜBİDER tarafından ödüllendirilmiştir. Bahçelievler KBS dahilinde internet üzerinden belediye sınırları dahilinde pafta ada, mahalle sokak, kapı sokak, kapı numarasına ve sicil numarasına göre sorgulama yapmak mümkündür (bahcelievler-bld.gov.tr/cbs, 2003).
Metodoloji
Araştırmanın temel varsayımı, belediyelerin büyük bir bölümünün (planlama, karar alma, eşgüdüm vb) bilişim teknolojilerinin olanaklarından ve özellikle de CBS’den yeterli düzeyde yararlanabilmelerine olanak sağlayacak alt yapıdan yoksun olmalarıdır. Buna dayalı olarak kurgulanan araştırmanın konusu; teknolojinin hızla gelişim gösterdiği günümüzde, etkin ve verimli bir yönetim aracı olan "Coğrafi Bilgi Sistemleri"nden (CBS) belediyelerin ne ölçüde haberdar olduğunu ve belediyelerin CBS kullanım düzeyini belirlemektir. Bu amaçla, Türkiye’de nüfusu 20 000 üzerinde olan belediyeler hedef kitle seçilerek, belediyelerin CBS kullanım düzeylerini ortaya koyan bir alan araştırması yapılmıştır.
Araştırmada, konu ile ilgili yazın incelenmesinden elde edilen bilgilerin ışığında geliştirilen soru formu kullanılmıştır. Soru formu, CBS uygulaması olmayan belediyelere yönelik (Grup A) ve halihazırda bu sistemleri kullanan belediyelere yönelik (Grup B) olarak hazırlanmıştır. Hedef kitle olarak belirlenen 380 belediyeye mektup ve e-posta yolu uygulanan soru formunda Grup A için toplam 16 soru; Grup B için 28 soru ve 3 soru da genel olmak üzere toplam 47 soru yer almaktadır. Araştırma Eylül 2003-Mart 2004 döneminde gerçekleştirilmiştir. Belediye başkanlarına hitap eden üst yazıyla gönderilen soru formlarını belediyelerde kimlerin yanıtlayacağı konusu henüz belediyelerde doğrudan CBS konusunda ilgili bir birim olmadığı için çoğunlukla İmar ve Planlama, Fen İşleri, Kent Bilgi Sistemleri birimlerinin yöneticileri tarafından doldurulmuştur. Üçü Büyükşehir belediyesi olmak üzere toplam 70 belediyeden % 25 yanıt alınan araştırma formu ile elde edilen veriler, SPSS ortamında başta frekans dağılımı olmak üzere temel istatistik yöntemler ve açık uçlu sorulara verilen yanıtların içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular ve Değerlendirme
Araştırmadan elde edilen bulgular CBS’nin nasıl algılandığı, kullanım amaçları ve düzeyi, finansmanı, yönetsel işlevlere sağladığı katkılar ve sorun alanları başlıkları altında sunulmuştur.
CBS hangi düzeyde biliniyor?
Ülkemizde CBS henüz yaklaşık on yıl gibi kısa bir geçmişe sahip olmasına rağmen, araştırmada belediyelerin % 90 gibi yüksek bir oranda CBS’den haberdar oldukları ortaya çıkmıştır. Bu oranın batı illerindeki belediyelerde daha yüksek oranda olduğu görülmüştür.
CBS’ye bakış ve CBS nasıl algılanıyor?
Ülkemizde CBS konusunda henüz tam bir bilinç oluşmamakla beraber alandaki konumsal bilgiyle uğraşan uzmanların çeşitliliğinden dolayı oluşan algılama farklılıkları (CBS’nin bir araç mı sistem mi yoksa yönetim bütünü mü olduğu) belediye çalışanlarında da görülmektedir. Nitekim, araştırmada “Coğrafi Bilgi Sistemleri size neyi ifade ediyor” sorusuna verilen yanıtlar değerlendirildiğinde, CBS’nin ağırlıklı olarak kent bilgi sistemi ile bağdaştırıldığı saptanmıştır. Ancak, bunun yanı sıra sayıları az da olsa yönetsel işlevlerin yerine getirilmesinde, doğal kaynak yönetimi ve kentsel planlamada birer araç olarak ve CBS’yi bir bilgi sistemi olarak tanımlayan belediyelerde bulunmaktadır. Büyük ölçüde kentsel hizmet sektöründe görev yapan belediyelerin kendi uygulama alanlarına yönelik olarak CBS’yi Kent Bilgi Sistemleri olarak yorumlaması oldukça doğaldır. Ancak, 10.7.2004 tarihinde kabul edilen 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 7. Maddesinde yer alan görev ve sorumluluklarda; kentlerde CBS ve Kent Bilgi sistemlerini kurma zorunluluğu belediyelerin sadece kent bilgi sistemleri olarak değil, CBS’nin diğer açılımlarını da (afet bilgi sistemi, karar destek sistemleri) görmelerini sağlayacak olumlu bir girişim olarak değerlendirilebilir. Belediye personeline bu geniş perspektifi kazandıracak gerek CBS konusundaki hizmet içi eğitimlerin gerekse örgün eğitim kurumlarında CBS eğitimlerine yer verilmesinin önemi açıktır.
CBS hangi düzeyde kullanılıyor?
Araştırmaya yanıt veren belediyelerin ancak % 2’si 1 yılı aşkın bir süredir uygulamalarında CBS’yi kullandıklarını belirtmişlerdir. Öte yandan, CBS uygulaması olmayan ve CBS’ni uygulamayı düşünmeyen belediyelerin oranı % 15’i bulmaktadır. Belediyelerin %83’nün de CBS kurma ve uygulamada başlangıç düzeyinde olduklarını ve bu sistemleri kurma ve geliştirmeyi düşündüklerini görmekteyiz (Grafik 2).
Grafik 2. CBS Uygulamaları Olan Belediyeler
 
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #10 : 22 Mart 2009, 22:55:08 »

Bir Kamu Politika Aracı Olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS):

Türkiye’de Belediyelerin CBS Uygulamalarının Değerlendirilmesi-3


CBS hangi amaçlar için geliştiriliyor?
Henüz CBS uygulamaları olmayan belediyeler CBS’yi öncelikle imar çalışmalarında (% 29) ve kent bilgi sistemi uygulamaları olarak kullanmayı düşünmektedirler. Hali hazırda CBS uygulamaları bulunan ve CBS kurma çalışması içinde bulunan belediyeler ise öncelikli uygulama amacı olarak: yöneticiler için karar destek sistemi oluşturulmasını (% 75), kentsel hizmetlerin yönetimini; taşınmazların envanterinin çıkarılmasını (% 67) ve plan-harita uygulamalarının gerçekleştirilmesini (% 64) belirtmişlerdir (Grafik 3).
CBS belediyelerin hangi birimlerinde ağırlıklı kullanılıyor?
Belediyeler daha çok İmar ve Fen İşleri Müdürlüğünde CBS’den yararlanmaktadırlar. Buna karşın henüz kısa bir CBS geçmişine sahip olan belediyeler tarafından planlama, harita müdürlüğü, çevre koruma gibi CBS’nin doğrudan uygulama alanı içinde bulunabilecek birimlerde henüz yaygın bir şekilde kullanılmadığı görülmektedir. İmar Birimi, Belediyelerde CBS’nin öncelikle uygulandığı alan olarak dikkat çekmesine rağmen, CBS kullanım deneyimi artan belediyelerin ihtiyaç duydukları alanlara göre ilgili birimlerinde CBS’nin kullanımlarının yaygınlaştığı ve özel nitelik kazandığı görülmektedir. Buna bir örnek İstanbul- Avcılar Belediyesi’nin Zemin Etüd ve Araştırma Biriminde depremsellik riski çalışmalarında CBS’nin kullanılması verilebilir.
Grafik 3. CBS’nin Belediyelerde Öncelikli Uygulama Aracı
 
CBS’nin finansmanı nasıl sağlanıyor?
CBS uygulamaları olmayan belediyeler, Coğrafi Bilgi Sistemlerini oluşturmak için gerekli olan finansmanı ağırlıklı olarak kendi öz kaynaklarından (% 32) ve İller Bankası (% 22) vasıtasıyla sağlamayı düşünmektedirler. Mevcutta CBS uygulamaları olan belediyeler ise bu sistemlerinin finansmanını % 20’ye varan bir oranda kendi öz kaynakları ile gerçekleştirmişlerdir. Her ne kadar uygulama aşamasına gelmeyen belediyeler bu sistemi kendi öz kaynakları ile kurabileceklerini düşünseler de uygulamadaki örneklere bakıldığında belediyelerin kendi öz kaynaklarının bu sistemi kurma ve geliştirmede yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu konuda belediyelerin hem sistemi kurma ve geliştirmesinde akılcı ve sürekli bir finansman politikası geliştirilmesine ihtiyaç olduğu açıktır.
CBS uygulamaları belediyelerin hangi yönetsel işlevlerine
daha fazla katkı sağlamıştır?
Halihazırda CBS uygulamaları olan belediyelerin çoğu (% 60) CBS uygulamaları sonucunda doğru ve güncel veri ile karar verme sürecinde en üst düzeyde fayda sağladıklarını, % 50’si de hizmetlerin sunumunda etkinlik sağlandığını ifade etmişlerdir. Öte yandan, belediyelerin % 46’sı ise hizmetlerini geçmişe göre daha hızlı bir biçimde gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Beklenenin tersine kaynak yönetiminde etkinlik, diğer kurumlarla işbirliği sağlama ve stratejik yönetime katkı konusunda beklenen faydalar oldukça düşük düzeyde gerçekleşmiştir.
CBS uygulamalarında karşı karşıya kalınan sorun alanları nelerdir?
Belediyelerde CBS kurulumunu ve uygulamalarının önündeki engelleri genel olarak CBS’ye bakış ve farklı algılamadan kaynaklanan sorunlar, yasal-yönetsel, teknik altyapı ve mali kaynaklar konusunda yaşanan sorunlar başlıkları altında toplayabiliriz (Çizelge 1).
CBS’ ye Bakış ve Algılamada Farklılığın Yarattığı Sorun
Bu kapsamda belediyelerde özellikle üst düzey yöneticilerin CBS ve bilgi teknolojileri konularında bilgi düzeylerinin yetersiz olması nedeniyle CBS’ye karşı bakış açılarının olumsuz olması (% 64) sistem başarısını da etkileyen en önemli sorun alanları olarak ifade edilmektedir. Bunu yanı sıra, bilişim konusunda ve CBS okur yazarlılığın düşük olması (% 27 oranında) etkili olmuştur.
Yasal Açıdan Yaşanan Sorunlar
CBS konusunda belirlenmiş standartların olmaması, sistemlerin kullanımını ve il-bölge-ülke kapsamında bütüncül hareket etmeyi engellemesi % 81 oranında etkili olmaktadır. Yapılan işlerin birbirinden kopuk ve bağımsız olması e-devlet sürecine geçişte önemli sorun olarak ortaya çıkmaktadır.
Yönetsel Sorunlar
CBS konusunda uzman personelin sayıca yetersiz olması (% 55) bu alandaki sorunların büyük bir oranını oluşturmaktadır. Yine personelin nitelik açısından yetersiz olması bilişim ve CBS konusunda yetişmiş personelin devir hızı yüksek olduğundan dolayı uzman personel bulmada yaşanan güçlükler % 36 oranında etkili olmuştur. CBS konusunda gereksinim duyulan eğitimlerin yeterli olmaması (% 36) bunu izlemektedir. Belediyelerde CBS konusunda çalışan personelin yeni teknolojilere uyum sağlama ve kullanım becerileri bakımından yetersiz olması da önemli sorun alanlarından biri olarak görülmektedir.
Çizelge 1. CBS Konusunda Yaşanan Sorunlar
CBS’ye bakış ve algılama
   Yöneticilerin CBS'ye karşı bakışlarının olumsuz olması sistemin uygulanabilirliğini etkilemektedir.
   Yöneticilerin personeli yeterince teşvik etmemeleri,
Yasal-Yönetsel Sorunlar
   Uzman personelin sayıca yetersiz olması,
   Uzman personelin nitelik olarak yetersiz olması,
   Personelin yabancı dil açısından yetersiz kalması,
   Bilişim ve CBS konusunda yetişmiş personelin devir hızının yüksek olması,
   Personelin yeni sistemler konusunda gereksinim duyduğu eğitimin sağlanamaması,
   Coğrafi Bilgi Sistemlerinin yaygınlaşması konusunda teşviklerin yetersiz olması,
   CBS uygulamalarının kurumsal bazda kalıp geniş bir kesim tarafından kullanımının sağlanamaması,
   Kurumlar arasında yeterince eşgüdüm olmaması,
   CBS konusunda belirlenmiş standartların olmaması,
   Yapılan uygulamaların birbirinden kopuk ve bağımsız olması
   Bürokratik engellerden dolayı bilgiye ulaşımın güç olması
Teknik Altyapı Konusunda Yaşanan Sorunlar   Veri güncellemesinde yaşanan sorunlar,
   Verilerin sağlanmasında yaşanan sorunlar,
   Donanım ve yazılımların etkili kullanımı açısından yaşanan sorunlar,
   Donanım, yazılım, ağ yapısından kaynaklanan sorunları çözmede teknik destek alınabilecek kurum/kuruluşların yetersiz olması,
Mali Kaynak Açısından Yaşanan Sorunlar   Lisanslı yazılımların çok pahalı olması sistemin kurulmasında kaynak sorunu yaşanmasına neden olmakta,
   Donanımların pahalı olması yüzünden teknolojik yenilemede karşılaşılan güçlükler,
   Uydu görüntülerinin, sayısal verilerin vb. pahalı olması



Teknik-Altyapı Konusunda Yaşanan Sorunlar
Halihazırda CBS uygulamaları olan belediyelerin uygulamalarında özellikle veri güncellenmesinde yaşanan sorunlar sistemin başarısını en üst düzeyde (% 90) etkilemektedir. Belediyelerin halihazırda bir veri tabanının olmamasından kaynaklanan nitelikli veriye (güncel, zamanlı, tam, vb) ulaşmada çekilen güçlükler ve sonucunda oluşan zaman kayıpları da % 82 oranında bir ağırlığa sahiptir. Teknolojinin hızla değişmesi ve gerekli olan donanım ve yazılımın güncellenme sorunu belediyelerde % 54 oranında etkili olmaktadır.
Mali Kaynak Temininde Yaşanan Güçlükler
CBS lisanslı yazılımlarının dış kaynaklı olmasından dolayı maliyetlerinin fazla olması belediyeleri sistemin kuruluş aşamalarında en üst düzeyde (% 73) etkilemektedir. CBS uygulamalarında kullanılan sayısal verilerin hazırlanması ve elde edilmesinin oldukça maliyetli olması, uydu görüntülerinin yüksek maliyet gerektirmesi % 64 oranında etkili olmaktadır. Teknolojinin hızla değişmesi ve gerekli olan donanım ve yazılımın güncellenme maliyeti de belediyelere devamlı olarak bu alanda kaynak bulma zorunluluğu getirmektedir.
CBS Uygulamaları Belediyelerin Hangi Yönetsel İşlevlerine
Daha Fazla Katkı Sağlamıştır?
Halihazırda CBS uygulamaları olan belediyelerin çoğu (% 60) CBS uygulamaları sonucunda doğru ve güncel veri ile karar verme sürecinde en üst düzeyde fayda sağladıklarını, % 50’si de hizmetlerin sunumunda etkinlik sağlandığını ifade etmişlerdir. Öte yandan, belediyelerin % 46’sı ise hizmetlerini geçmişe göre daha hızlı bir biçimde gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Beklenenin tersine kaynak yönetiminde etkinlik, diğer kurumlarla işbirliği sağlama ve stratejik yönetime katkı konusunda beklenen faydalar oldukça düşük düzeyde gerçekleşmiştir.
Sonuç ve Öneriler
Türkiye şartlarında coğrafi bilgi sistemlerinin birkaç büyükşehir belediyesi dışında henüz yaygın bir kullanım alanına sahip olmamasının temelinde çok çeşitli sorunlar yatmaktadır. Yazılım ve donanım konusunda mali ve teknik yetersizlikler, bu konuda yetişmiş uzman personelin olmaması en önemli sorunlardır. Romaithi (1997)’nin araştırmaları sonucunda elde edindiği deneyimlerde olduğu gibi CBS konusunda yaşanan teknik sorunları aşmak yeni yazılım-donanım modüllerinin ilavesi ile mümkün olabiliyorken yaşanan örgütsel problemlerin çözümü insan faktöründen dolayı oldukça zor olabilmektedir. Yeni teknolojilere karşı gösterilen tepki, personel ilişkileri ve personel değişiklikleri yüzünden her zaman için örgütsel sorunlar teknik sorunların önüne geçmektedir. Bilgi akışında bürokratik süreçler yüzünden yaşanan engeller, bilgiye ulaşmada tekelleşmelerin olması, personelde değişikliklere karşı oluşan dirençler gibi teknik olmayan bazı engeller gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye’yi de etkilemektedir.
Bu sistemlere ait çözümler gelişmekte olan ülkelerde “ithal teknolojiler” olduğu için gelişmiş ülkelere özgü ve yerel ölçekte geliştirilen bazı çözümlerde ”ithal çözümler” olmakta ve kimi zaman soruna çare bulmaktan çok engel teşkil etmektedir. Çünkü, her ülkenin kendine özgü kuralları, standartları, mevzuatı ve sorunları vardır. Bunları bir şablon gibi her ülkeye uygulamak mümkün değildir. Bu yüzden, gelişmekte olan ülkelerdeki CBS üreticilerinin belediyeler, üniversiteler, kullanıcılar ve uygulamacı kurumlar ile işbirliği içinde olmaları, sorunlara işbirliği içinde çözüm bulmaları ve yazılımlarını uyarlamaları gerekmektedir.
Romaithi’ nin de (1997) belirttiği gibi yerel yönetimlerde CBS uygulamalarında geliştirilecek her türlü strateji; veri hakları konusunda, mali kaynakların sürekliliğinin sağlanması mevcut ve üretilen verilerdeki mülkiyet hakları ve sahiplilik, verilerin gizliliği ve özelliği konusundaki hususları dikkatli bir şekilde ele alması gerekmektedir.
CBS konusunda personelin eğitimi genellikle programcı şirketler tarafından yapılmaktadır. Üniversiteler CBS gelişimi konusunda genelde yetersiz kalmaktadırlar. Özellikle planlama ile ilgili fakültelerde CBS eğitimi yeterince verilmemektedir. Teknik elemanlar, programcılar, sistem uzmanları CBS’nin her türlü işlemine hakim oldukları halde planlama konusundaki uzmanlar CBS mantığını çözemedikleri ve bu konu hakkında yeterince bilgi sahibi olmadıkları için sistemlerden yeterince yararlanamamaktadır. Teknik ekipler arasında yaşanan bu sıkıntıların yanı sıra dil sorunu da aşılması gereken önemli bir engeldir. Genellikle İngilizce olan programların kullanıcıların dil konusundaki yetersizlikleri yüzünden yaygınlığı kısıtlanmaktadır. Son yıllarda Türkiye’deki CBS firmaları programları Türkçeleştirmeye başlamışlardır. Bu da zaten uzman personel bulmada büyük zorluklar yaşayan belediyelerde CBS kullanımının yaygınlaşmasında etkili olacak bir gelişmedir.
Belediyeler bir taraftan yürüttükleri bilişim projeleriyle mevcut bilişim alt yapılarını geliştirmeye çalışırken öte yandan bu yapı üzerine CBS’yi kurma ve kurumsallaştırma çalışmalarını yürütmektedir. Ancak, özellikle CBS ile ilgili yapılan çalışmaların bütüncül bir yaklaşımdan uzak, gündelik çözümler üretmeye yönelik birbirinden bağımsız olduğu gözlenmektedir. Öte yandan, ülkemizde CBS için geliştirilmiş standartların henüz olmaması ve nitelikli verileri sağlama ve yönetme konusunda başarısızlıkların olması CBS’den yararlanma düzeyini artırmada olumsuz rol oynamaktadır. Öncelikli olarak belediyenin sınırları dahilinde ne gibi kaynaklara (doğal, kültürel, sosyal vb.) sahip olduğunu bilmesi, verilerinin envanterinin olması ve gerek veri girişinde gerekse uygulamalarda ulusal ve uluslar arası standartlara uygunluk sağlanması gerekmektedir.
Kuramsal açıdan bakıldığında bilginin toplanması ve paylaşımının yer aldığı bir CBS altyapısının belediyelerde geliştirilmesi kurum içi ve dışı işbirliği için yeni imkanlar yaratarak hizmetlerin daha etkili sunulmasını sağlayacak, hesapverebilirlik ve demokratik katılımı da artıracaktır. Ancak, uygulamada bu sürecin sorunsuz olamayacağı muhakkaktır. Yerel ölçekte hem ABD hem de Avrupa’da bile bilginin paylaşımı ve dokümantasyonu konusunda çok az başarılı ortaklıklara rastlanılmaktadır. ABD’deki son araştırmalar uygulamalarda yaşanılan sorunların çoğunluğunu teknik açıdan yaşanan engeller değil de yönetsel-örgütsel ve davranışsal sorunların (özellikle insan kaynaklı) oluşturduğunu ortaya koymuştur (Laudon ve Laudon, 2002).
İnsan faktörünün göz ardı edilerek yapılan uygulamaların başarılı olmasını beklemek oldukça yanlış olacaktır. İyi bir sistem planlamasında öncelikle ele alınması gereken hususlardan biri olmalıdır. Bunun yanı sıra CBS kullanım yelpazesi altında yerel ölçekte coğrafi bilgi sistemlerinin bir politika aracı olabilmesi için yasal-yönetsel, teknik mali açıdan yaşanan sorunların ortadan kaldırılması, fizibilite çalışmalarının iyi bir şekilde yapılması, kurumsal bazda CBS stratejisinin belirlenmesi ve kurumsal uygulamaların diğer kurumlarla birlikte, bütüncül bir bakış açısı düşünülmesini gerekli kılmaktadır. Tüm bu çabaların da sosyo-teknik  (Laudon ve Laudon, 2002) yaklaşımla ve çeşitli disiplinlerin katkılarıyla yürütülmesi, başarılı uygulamaları gerçekleştirme ve sürdürme için kaçınılmaz olduğu akılda tutulmalıdır.
Kaynakça
Altıntaş, M. H (2003), Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Hizmet Pazarlayan Yerel Yönetimlerce Kulanım Alanları, http://iktisat.uludag.edu.tr/dergi/3/hakan.html, (24.10.2003).
Eksert, H. (2003), Kadiköy Belediyesi Kent Bilgi Sistemi Projesi, http://www.tbd.org.-tr/sayı83/html/dosya5.html, (11.7.2003).
Greene, Reene, Wright (2000), GIS in Public Policy Using Geographic Information for More Effective Government, ESRI Press, USA
Greene, Reene, Wright (2001), Open Access, GIS in e-Government, ESRI Press, USA.;
Laudon, Kenneth and Jane Laudon (2002), Management Information Systems, New York, Prentice Hall.
Romaithi, K. Al (1997), Non technical Aspects Hampering Implementation of GIS In Developing Countries, http://www.gısqatar.org.qa/conf97/links/j2.html: (Eylül 2004).
Sanal Gazete (2003), “Los Angeles Kenti Altyapı Hizmetlerinde Autodek MapGuide Kullanıyor”, Sayfa 22, Yıl 8, Sayı 4, Sayısal Grafik Sanayi ve Ticaret A.Ş., İstanbul.
Sanal Gazete (2003-1), “Kent Bilgi Sistemi için Fremont Belediyesi’nin Tercihi Autodesk Mapguide”, Sayfa 23, Yıl 8, Sayı 3, Sayısal Grafik Sanayi ve Ticaret A.Ş., İstanbul.
 TBD (2004-1), e-Belediye Taslak Rapor (I), II. Türkiye Bilişim Şurası, http://www.-biilisimsurasi.org.tr/e-turkiye/docs/e-belediye-taslakraporu-1-5.doc.) (27.1.2004).
TBD (2004-2), e-Belediye Taslak Rapor (II), II. Türkiye Bilişim Şurası, http://www.-biilisimsurasi.org.tr/e-turkiye/docs/e-belediye-taslakraporu) (16.4.2004)
Tecim, Vahap (2003), İnternet Tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Planlama, Yönetim ve Bilgilendirme, http://inet-tr.org.tr/inetconf6/tammetin/tcim-tam.doc) (24.10.2003).
Uçar, Doğan (1998), “Coğrafi Bilgi Sistemleri İçin Ülke Genelinde Koordinasyon ve Veri Kalitesi Sorunu”, Harita ve Kadastro Mühendisliği Dergisi, TMMOB, Harita ve Kadastro Müh. Odası Yayın Organı, Aralık 1998, Sayı: 85.
Ülkenli, Zeki (1997), Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Ülkemizde Kullanımı Üzerine, Sanal Gazete, Yıl 2, Sayı 4, İstanbul.
Van Der Veght, Marleene (2004), Evaluating GIS in Local Government in Developing Countries, Master Thesis in International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC), Enshede, Holland, (http://www.gisdevelopment.-net/thesis/-thesis1), Eylül, 2004.
http://www.bahcelievler-bld.gov.tr/cbs, 11.7.2003.
http://www.iski.gov.tr/haberler, 20.10.2004.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #11 : 22 Mart 2009, 23:00:33 »

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Hayvancılık Sektöründe Kullanım Olanakları-1
http://www.vethekimder.org.tr/dergi/archive/2006(cilt77)/Sayi4/b32-38.pdf

32 Veteriner Hekimler Derneği Dergisi Cilt: 77 Sayı: 4 Yıl: 2006
BİLİMSEL MAKALELER

* Yard.Doç.Dr., AKÜ Veteriner Fakültesi Hayvancılık Íşletme Ekonomisi AD., 03200, AFYON
** Arş.Gör., AKÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, 03200, AFYON

Özet
21. yüzyıl bilgi çağının ve bu çağa ayak uyduran bilgi toplumlarının yüzyılıdır. Bilginin derlenmesi, depolanması,
sınıflandırılması, yönetimi ve kullanımını etkinleştirmek, kolaylaştırmak ve ilgili birimlere aktarmak
için de, bilgisayar ve iletişim teknolojilerine son derece büyük bir gereksinim bulunmaktadır.
1980’li yıllardan itibaren kullanılan Coğrafi Bilgi Sistemleri(CBS), bu alandaki boşluğu önemli ölçüde
dolduran bir bilgisayar teknolojisidir. Türkiye bu sistemden haberdar olmasına rağmen, değişik alanlarda
henüz yeni uygulamaya başlamıştır. Bu çalışmada CBS kısaca tanıtılarak, hayvancılık sektöründeki kullanımıyla
ilgili olarak; dünyadan örnekler verilmiş ve Türkiye’de de bu alanda nasıl ve ne şekilde bir kullanım
olanağının bulunduğu açıklanmaya çalışılmıştır.

1. Giriş
İnsanoğlu 21. yüzyıla girdiğinde iki temel konuda çok önemli gelişmeyle karşılaşmıştır. Bunlar; “Biyoteknoloji
ve Bilgi ve İletişim Teknolojileri”dir. Bu teknolojiler yalnız ilgili oldukları sektörde değil, ekonominin ve
toplumsal yaşamın tüm alanlarında değişiklik yapabilecek bir güce sahiptir(20). Bu nedenledir ki, gelecekte
küresel refahtan en fazla payı alacak olanlar, bu teknolojiler sayesinde bilgiyi üretenler, kullananlar ve onu
paylaşanlar olacaktır. Yani bu teknolojileri kullanarak araştırma-geliştirme çabasında olmayan, üretim yapmayan,
ülkesel ve bölgesel ekonomik katkıyı dışarıdan teknoloji satın alarak araştırmaya çalışan toplumların
ayakta kalabilmeleri oldukça zordur. Bu sebepten dolayı, bilgi ve bilişim teknolojileri alanında ortaya çıkan
yenilikler dikkatle izlenmeli ve gelişmeler hızlı bir şekilde ülke koşullarına uyarlanmalıdır(1, 17).
Bilgisayar teknolojisine dayanan Coğrafi Bilgi Sistemleri(CBS), farklı alanlarda ve o alanlardaki sorunların
çözümü için yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Dünyada yaklaşık olarak 2 milyon kişinin kullandığı tahmin
edilen CBS, son yıllarda Türkiye’de de bazı kuruluşlar tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Sistemi kullanacak
uzman eleman yetiştirilmesiyle ilgili olarak; üniversitelerde genelde yüksek lisans düzeyinde eğitim
verilmekte ve çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Örneğin, 1991-2000 yılları arasında Türkiye’de CBS’nin kullanımı
ile ilgili olarak, 111 yüksek lisans ve 33 doktora tezi hazırlanmıştır(24).

Bu çalışmada, CBS kısaca tanıtılarak, özellikle hayvancılık sektöründe kullanımıyla ilgili olarak dünyadan
örnekler verilmiş ve Türkiye’deki kullanım olanakları ve araştırma alanları hakkında bilgiler sunulmuştur.
2. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
CBS, araştırma, planlama ve karar organları için ihtiyaç duyulan bilgilerin coğrafi esaslara göre toplanması,
depolanması, sorgulanması, analizi, sunulması ve değişimi fonksiyonları için bir araya gelen coğrafi
veri tabanı, yazılım, donanım, personel, standartlar ve yöntemler bütünüdür(9).
Gerçek dünyadaki coğrafi nesnelerin, hızlı ve sağlıklı bir şekilde işlenebilmesi için, bu nesnelerin matematiksel
gösterimlere dönüştürülüp, bilgisayar ortamına aktarılması gereklidir. Dönüşüm için öncelikle
veriler grafik ve grafik olmayan (sözel) veriler şeklinde iki gruba ayrılır
 
CBS için gerekli olan temel veriler.
Coğrafi verilerin, matematiksel gösterimlere dönüştürülüp, bilgisayar ortamına aktarılmasından sonra bilgisayarda
işlenmesi ve görüntülenmesi için öncelikle söz konusu verilerin bilgisayarca anlaşılır hale dönüştürülmesi gereklidir. Bu dönüşüm gerçek modeli yansıtacak konumsal veri modelleri ile mümkün olmaktadır. Bunlar
Şekil 3’de görüldüğü gibi mekanı oluşturan raster ve vektör veri olmak üzere iki şekilde olmaktadır(11).
 CBS veri tabanında analiz edilecek ve sorgulanacak konu ile ilgili çok farklı kaynaklardan gelen veriler (iklim, toprak, arazi kullanımı, yükseklik, yağış, sıcaklık, nüfus, yollar, v.b.) katmanlar olarak bilgisayarda
tutulurlar ve belirli bir metot dahilinde sorgulanarak yeni bilgiler üretilir. Örneğin, belirli bir hayvansal üretim için en uygun alanların seçilmesinde; arazi yapısı, mera alanlarının potansiyeli, yağış, sıcaklık v.b. kriterlerin sorgulanarak, uygun alanların belirlenmesi gibi. Bu çalışmanın sonucunda ise, harita, grafik, istatistiksel listeler gibi veriler çıkarılarak en doğru kararı almaya yönelik değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu nedenle CBS teknolojisi, kamu ve özel kullanıcılara ait hizmetlerin dağıtımının optimizasyonu, istatistiksel verilerin değerlendirilmesi, toplumsal ve doğal kaynakların yönetimi konularında çok etkin çözümler sunmaktadır. CBS’nin sağladığı katkılar şu şekilde sıralanabilir:
1. İş verimliliğinin, performansın ve başarının artırılması,
2. İşlem yapabilme etkinliğinin artırılması,
3. Bilgi akışının hızlandırılması,
4. Mevcut veriye ulaşımın çabuklaştırılması,
5. Mevcut kaynak ve verilerle etkili ve doğru analiz yapılabilmesi,
6. Veri güncelleştirmenin kolaylıkla sağlanması,
7. Bürokrasiden kaynaklanan işgücü ve zaman kaybının önlenmesi.
Bilgisayar, coğrafya, matematik, istatistik, haritacılık, mühendislik, peyzaj mimarlığı, çevre bilimi, uzaktan
algılama, karar verme, veri işleme, planlama, modelleme ve araştırma disiplinleri, CBS’nin yeterince
etkin, güçlü ve esnek olması için incelenen konuya göre destek veren birimlerdir. Sistemin bütünlüğü bu
disiplinlerin katkısı olmadan sağlanamaz(19).
CBS’nin işlevini daha da artıran Uzaktan Algılama Tekniği(UA) ise, veri toplama ve veri işleme aşamalarından
oluşan bir teknolojidir. Cisim, arazi yapısı veya doğal bir olayın fiziksel ve kimyasal özellikleri
hakkında, arada herhangi bir fiziksel ilişki olmaksızın; yer yüzeyinde, havada veya uzayda konumlandırılmış
platformlara yerleştirilen çeşitli algılayıcı sistemler tarafından toplanan veriler yardımıyla bilgi edinme yöntemi
ya da bilimidir (9). CBS ve UA teknolojileri iki farklı bilimsel disiplin ve uygulama alanı olarak gelişmesine
karşılık günümüzde çeşitli uygulamalarda yaygın olarak kullanılan birleşik bir teknoloji haline dönüşmektedir.
Uzaktan algılanan verinin görüntü olarak işlenmesi ve CBS teknolojileri, her iki teknolojinin de yersel veri
kullanması ve sayısal haritalamaları açısından benzerlik göstermektedir. Sayısal yersel verinin basit değişkenleri
olması açısından UA ve CBS teknolojileri birbirini tamamlamaktadır (2).
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #12 : 22 Mart 2009, 23:02:33 »

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Hayvancılık Sektöründe Kullanım Olanakları-2

3. Kullanıldığı Alanlar
Bilindiği gibi yanlış ve yetersiz bilgi; kaynak israfına, verim düşüklüğüne, bilinçsiz ve plansız üretime,
pazarlama sorunlarına ve düşük rekabet gücüne, gelir kaybına ve çevre ile ilgili sorunlara neden olabilmektedir.
O nedenle bilgi doğru kaynaktan ve belirli bir sistem dahilinde sağlanmalıdır(17). Sürdürülebilir bir
hayvancılık sektörü için, Türkiye genelinde veri tabanı anlayışına dayanan bilişim ağının kurulmasına mutlak surette ihtiyaç vardır. Ancak bu şekilde bir gelişmenin, hayvancılıkta kalkınmaya önemli ölçüde katkı sağlayabileceği tespitini yapmak yanlış olmayacaktır.
CBS’nin bir bilgi sistemi oluşu ve coğrafi bilgilere mükemmel bir şekilde uyarlanması
gibi özelliklerinden dolayı, bugün dünyada çok farklı alanlarda kullanılabilmektedir. CBS’nin
uygulama alanları olarak; çevre ve doğal kaynakların yönetimi, jeoloji uygulamaları, bilgisayar
destekli haritalama, arazi tapulaştırılması, şehir planlarının yapılması, tarımsal alanlarda
ürünlerin rekolte tahminleri, ürün desenleri, arazi yapısı, herhangi bir yatırım için en uygun
yerin seçimi, alternatif yatırım özelliği, pazarlama, eğitim, sağlık(hastane hizmetleri), askeri
uygulamalar, turizm, nüfus yoğunluklarının ve nüfus artış oranlarının belirlenmesi vs. sayılabilir(
12, 19).
4. Hayvancılık Sektörü ve CBS
CBS, özellikle bağlı bulunduğu kurumun ya da birimin ihtiyaçlarına göre konumsal verinin toplanması, depolanması, işlenmesi ve gösterimini yapan, karar destekleme işlevi olan, sayısal bir bilgi sistemi olduğuna göre, hayvancılık sektöründe de çok rahatlıkla kullanılabilmektedir.
Bugün dünyada pek çok ülkede hayvancılık sektörü için de bu sistemden faydalanılmakta
ve ekonomik kaynakların tespiti yanında, hayvan hastalıklarının kontrolü dahil yapılabilmektedir. CBS’nin
hayvancılık sektörü ile ilgili olarak şu alanlarda kullanıldığı söylenebilir:
• Belli bir bölgedeki hayvan sayılarının türlerine göre tespiti, buna ilişkin bölgesel haritaların oluşturulması
ve hayvan hareketlerinin gözlenmesi(4, 5, 13, 22),
• Belli bir bölgedeki hayvansal üretimle uğraşan işletmelerin; belirli kaynaklar(Tarım Bakanlığı’na bağlı
taşra teşkilatları, üretici birlikleri, kooperatifler vs.)’dan elde edilen bilgilerle oluşturulan veri tabanları
sayesinde, sayıları ve hangi üretim dalında(sığır besi, süt sığırcılık, yumurta tavukçuluğu vs.) faaliyette
bulunduklarının tespiti ve buradan hareketle etkili bir üretim planlamasının yapılabilmesi(4),
• Belirli bir alanda ve belirli bir ürüne yönelik üretimde bulunan üreticilerin koordinasyonunun sağlanması
ve bunun neticesinde aralarında örgütlenmeye kadar götürülebilecek bir uyumun oluşturulması ile pazarlama hizmetlerinde de etkinliklerinin artırılması,
• Mera alanlarının tespiti ve doğru kullanımı,
• Hayvancılığın en önemli girdisi olan yem bitkisi üretimi için uygun arazilerin tespiti ve alternatif ürün yetiştirilmesinin sağlanması,
• Belirli bir hayvansal üretim için verilecek yatırım kararında işletmelerin kuruluş yeri seçiminde doğru
arazinin tespiti(13),
• İnsan ve hayvan sağlığını tehdit eden ve belirli bir alanda ortaya çıkan salgın ve zoonoz hayvan hastalıklarının, yakınında bulunan veya temas edebileceği düşünülen diğer canlılara bulaşmasını engellemek üzere; hastalığın konumu, nedeni ve yayılış biçimine dair sorgulama ve analizlerle elde edilen risk haritalarının oluşturulması ve acil eylem planlarının hazırlanması(4, 13, 15),
• Doğal afetler ya da diğer acil durumlarda ortaya çıkan faturanın tam olarak tespit edilmesi ve zamanında müdahalenin yapılabilmesi(4),
• Hayvancılığı sınırlayıcı faktörlerin (sıcaklık, kuraklık, arazi problemleri vb.) belirlenmesi ve bunlara yönelik stratejilerin oluşturulması,
• Doğal ortam koşulları ve potansiyellerinin belirlenmesi, doğal ortamda meydana gelen değişim sürecinin
etkin ve hızlı bir şekilde sayısal ifadelerle belirlenerek hayvancılık için maksimum koşulların tespitinin
yapılması,
• Hayvancılıkla ilgili kurum ve kuruluşların sundukları hizmetler dolayısıyla aralarında yeterli ve etkin bir
koordinasyonun sağlanmasında önemli bir araç olması,
• Hayvancılık sektöründe uygulanacak stratejilerin oluşturulmasında, geçmişten günümüze gelen mevcut
durumun sayısal olarak tespitinin yapılması ve böylece ilerleyen dönemlerde izlenecek politikalara projeksiyon oluşturması nedeni ile planlamada önemli bir rol üstlenmesi.
Görülüyor ki CBS, aslında hayvancılık sektörü için de geniş bir kullanım alanı sunan çok önemli bir bilişim
teknolojisidir. Bu teknolojinin kullanılması, değişen ve hızlı bir şekilde gelişen dünyaya ayak uydurmanın
kaçınılmazıdır.
Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #13 : 22 Mart 2009, 23:04:45 »

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Hayvancılık Sektöründe Kullanım Olanakları-3

4.1. Dünyadan Örnekler
Dünya’da birçok ülke ekonomik kaynaklarını doğru kullanma ve en üst düzeyde verim elde edebilmek
için teknolojiden önemli ölçüde faydalanmaktadır. CBS’nin hayvancılık sektöründe kullanımıyla ilgili olarak
dünyadan birçok örnek bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:
Çin’de nüfusa bağlı olarak hayvansal ürünlere olan talebin de artmasıyla; sektördeki mevcut durumun
araştırılması için CBS’den faydalanılarak bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, hayvan türlerinin ülkenin
farklı bölgelerindeki yoğunlukları ve o bölgelerdeki arazi kullanım şekilleri incelenmiş ve bunlarla ilgili haritalar oluşturulmuştur(22).
Kanada’da CBS yardımıyla mevcut hayvan populasyonu ve populasyon içinde hayvan türlerinin farklı
bölgelerdeki dağılımı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada hayvan populasyonu km² düşen hayvan birimi
esasına göre hesaplanmıştır(5).
Yine Kanada’da CBS kullanılarak hayvancılık sektörü için bir acil eylem planı oluşturulmuştur. Özellikle
bulaşıcı hayvan hastalıklarının verdiği ekonomik ve çevresel zararları en aza indirebilmek amacıyla faydalanılan sistem sayesinde; belirli alanlardaki üretim işletmelerinin yerleri, üretici bilgileri, hayvan sayı ve türlerine ait bilgiler, mevcut veteriner klinikleri, mezbaha ve kombinalarla ilgili bilgileri içeren bir veri tabanı oluşturulmuştur.
Böylece önemli bir vak’ayla karşılaşıldığında, bölgeye acil olarak müdahalenin yapılabilmesi için
ciddi bir koordinasyonun sağlanması hedeflenmiştir(4).
CBS’nin özellikle vahşi yaşam hayvan hastalıklarının kontrolü ve hastalığın yayılma riskleri ile ilgili bilginin
yönetiminde de kullanıldığı görülmüştür. Örneğin belli bir bölgede çıkan tüberküloz hastalığının yayılması
ve kontrol çalışmaları için bu sistemden faydalanılarak bölge haritaları oluşturulmuştur. Sonuçta hastalığın hangi bölgeler için risk oluşturduğu ve gereken müdahalenin nasıl yapılabileceğine ilişkin kararların daha hızlı bir şekilde alınması imkanı ortaya çıkarılmıştır(15).
İngiltere’de yürütülen bir araştırmada porsuklarda görülen tüberküloz hastalığının yayılma riski ile ilgili
olarak; görüldüğü bölgenin koordinatları belirlenmiş, bununla ilgili bir veritabanı oluşturulmuş ve risk haritaları çıkartılmıştır(Cool.
Yeni Zelanda’da Avustralya keseli sıçanları olarak bilinen(Trichosurus vulpecula) hayvanlardaki tüberküloz hastalığının çevreyle olan teması ve bulaşma tehditleri üzerinde çalışılmıştır. Bölgeyle ilgili coğrafik veri modelleri oluşturulmuş ve çok detaylı haritalar hazırlanmıştır(14).
Şap hastalığının yayılışı ve kontrol çalışmalarının daha etkin bir şekilde yürütülmesi için İngiltere’de,
sistemden faydalanılarak çok yönlü bir çalışma yürütülmüştür. Sonuç olarak bu ve benzeri infeksiyöz hastalıkların kontrolünde önemli stratejiler belirlenmiş ve oluşturulan veri tabanıyla, ilgili kurum ve kuruluşlar bilgilendirilmiştir(3).
Bugün Dünya’da CBS ve UA teknikleri, “Bilgisayar Destekli Hastalık Enformasyon Sistemi”nin bir parçası
olarak salgın hayvan hastalıkları ile mücadelede çok etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Konuyla ilgili
olarak, Amerika ve Kanada başta olmak üzere bir çok ülkede önemli çalışmalar yürütülmektedir(6, 18). Bu sistemle, konumsal bir altlık üzerinde hastalığın görüldüğü bölgeler, görülme sıklığı ve hastalıkların takibine yönelik hızlı, doğru ve güvenilir bir koordinasyonun oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede oluşturulan veri tabanları sürekli güncelleştirilerek sisteme daha fazla işlerlik kazandırılmaktadır.
4.2. Türkiye’deki Durum
Kullanım alanı giderek artan ve sınırsız uygulamaları olan CBS, ülkemizde de özel ya da resmi bir çok
kuruluşta değişik amaçlara yönelik olarak etkin bir biçimde kullanılmaktadır. CBS’nin sağladığı olanaklar
nedeniyle birçok kurum ve kuruluş hızla bu konudaki altyapıyı oluşturmuş, yakın bir geçmişte geleneksel
yöntemlerle sürdürdükleri çalışmalarda CBS donanım ve yazılımlarından yararlanmaya başlamışlardır(9).
Buna karşılık Türkiye’de hayvan varlığı ve hayvan varlığından elde edilen üretimdeki değişimi ve mevcut
durumu ortaya koyacak yeterli kapsam ve nitelikte veri tabanı halen kurulamamıştır. Bu sorun, yalnızca
geçmişi değerlendirmeyi değil, geleceğe yönelik gerçekçi plan yapmayı da önemli ölçüde güçleştirmektedir.
Bu nedenle, gelişmiş ülkelerdeki örneklerine benzer bir veri toplama ve değerlendirme sisteminin hızla
kurulması ve yaygılaştırılması şarttır(10).
Türkiye’de CBS ve Uzaktan Algılama tekniklerinin tarım alanında kullanımı; Tarımsal Araştırmalar Genel
Müdürlüğü (TAGEM) ve Tarla Bitkileri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (TARM) bünyesinde faaliyet gösteren CBS ve UA Bölüm Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Oluşturulan bu birimde genellikle bitkisel üretime yönelik olarak CBS ve UA teknikleri kullanılmaktadır. Örneğin burada hazırlanan proje dahilinde Adıyaman, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa İllerinde 2000 yılında pamuk ekiliş alanlarına yönelik birtakım çalışmalar yapılmıştır(21). Yine Trabzon İli’nde CBS tekniği kullanılarak mevcut arazi özelliğine göre potansiyel fındık alanları tespit edilmiş, bunun dışında kalan ve halen fındık üretilen alanlar için ise alternatif ürün yetiştirilmesi uygun görülmüştür(16).
CBS ve UA tekniğinin Türkiye’de hayvancılık sektöründe kullanımıyla ilgili olarak mevcut bir literatür
bilgisine ulaşılamamıştır. Ancak sistemin bu sektörde ne gibi kullanım imkanlarına sahip olduğu yukarıda
belirtilmiştir.
5. Sonuç
Hayvancılık sektöründe üretim ve verimliliğin yanı sıra, iç ve dış pazarlarda üretici ve hayvancılığa dayalı
sanayicilerin rekabet gücünün artırılabilmesi için ciddi yapısal önlemlerin alınması gerekmektedir. Dolayısıyla bu sektörde bulunan resmi ya da özel tüm kurum ve kişiler arasında iyi bir koordinasyona, doğru ve sağlıklı bilgi akışına ihtiyaç vardır.
Hayvansal üretim, pazarlama, satış, araştırma-geliştirme ve yayım faaliyetlerinde gerek üreticiler gerekse araştırıcıların ihtiyaç duyduğu her türlü bilginin ortaya çıkarılması, depolanması ve dağıtımına imkan verecek olan teknolojinin kullanılması günümüzde artık bir zorunluluktur. Bu alanda yapılacak tüm faaliyetler, özellikle bir devlet politikası şeklinde desteklenmelidir. Sonuçta desteklenen, teşvik edilen ve gelir düzeyi artan üreticilerin verim ve kalite artışına yönelik olarak yeni teknolojilere yatırım yapması kaçınılmaz olacaktır.
CBS’nin popülaritesi büyük oranda analiz gücünden kaynaklanmaktadır. Geleneksel yöntemlerle uzun
bir süreci kapsayacak analizler çok daha basit ve hızlı bir biçimde yapılabilmektedir. Dolayısıyla, CBS günümüzde “karar verme” mekanizmasında yer alan kişi ya da kuruluşların vazgeçilmez araçlarından birisi haline gelmiştir(5).
CBS’nin ülke çapında oluşturulması ve yaygınlaştırılması amacı ile, kamu kuruluşlarına bağlı tüm merkez,
bölge ve taşra teşkilatlarının, üniversitelerin ve özel sektörün koordineli bir işbölümü çerçevesinde çalışması, mevcut verilerin ve kullanıcı ihtiyaçlarının doğru bir şekilde belirlenmesi ve tüm bu bilgilerin Coğrafi Bilgi Sistemine entegrasyonunun yapılması gerekmektedir.

Kaynaklar
1. Akça, H., Esengün, K. (2003) Coğrafi bilgi sisteminin tarım ekonomisi alanında kullanım olanakları. Türk-Koop, Ekin
Derg, 25: 33-37.
2. Alparslan E., Divan, N.J. (2001) Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri teknolojilerinin birleşimi. Coğrafi Bilgi
Sistemleri Bileşim Günleri Bildiriler Kitabı 13-14 Kasım 2001, İstanbul.
3. Anonim. (2001) Quantitative Analysis of the Spatio-Temporal Dynamics and Control of foot-and-mouth disease.
Erişim: http://www.statslab.cam.ac.uk/~steve/ Wellcome/Details.pdf. Erişim Tarihi: 12.04.2006.
38 Veteriner Hekimler Derneği Dergisi Cilt: 77 Sayı: 4 Yıl: 2006
BİLİMSEL MAKALELER
4. Anonim. (2002) Geographic information systems for emergency preparedness in the Canadian livestock sector.
Canadian Pork Council.
5. Anonim. (2003) A Geographic Profile of Canadian Livestock, 1991-2001. Statistics Canada, Agriculture Division,
Working Paper No.62(Prepared by Martin S. Beaulieu, Frédéric Bédard).
6. Boone, J.D., McGwire, K.C., Ottesan, E.W., DeBaca, R.S., Kuhn E.A., Villard P., Brussard, P.F., St. Jeor, S.C. (2000)
Remote sensing and geographic information systems: charting Sin Nombre virus infections in deer mice. Emerg.
İnfect. Dis., 6(3), 248-258.
7. Cömert, Ç., Bostancı, H.T. (1999) Turist bilgi sistemleri ve Trabzon örneği. Yerel Yönetimlerde Kent Bilgi Sistemi
Uygulamaları Sempozyumu, KTÜ, Trabzon.
8. Delahay, R.J., Langton, S., Smith, G.C., Clifton-Hadley R.S., Cheeseman, C.L.(2000) The spatio-temporal distribution
of Mycobacterium bovis(bovine tuberculosis) infection in a high-density badger population. J. Anim. Ecol., 69(3),
428-441.
9. DPT (2001) Harita, Tapu Kadastro, Coğrafi Bilgi ve Uzaktan Algılama Sistemleri. 8. Beş Yıllık Kalkınma Planı, Ö.İ.K.R.,
Ankara.
10. DPT (2001) Hayvancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporu, DPT 2524-ÖİK 587, Ankara
11. İşlem Şirketler Grubu (2004) ArcGIS 9 Uygulama Dokümanı, İşlem Şirketler Grubu Eğitim Dokümanları, Ankara.
12. Köse, S., Başkent, E.Z. (1993) Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Ormancılığımızdaki Önemi. T.C. Orman Bakanlığı I. Ormancılık
Şurası, No: 13, Cilt: 3, Yayın No: 6, Ankara.
13. Paterson, A.D., Otte, M.J., Slingenbergh, J., Wint, W., Rogers, D. (2002) The application of GIS and remote sensing
based modelling techniques, for use in the economic and epidemiological assessment of disease control interventions,
as a regional or national level. Erişim: http//.www.fao.org/ag/aga/agal/paperpro/pproc02. pdf, Erişim Tarihi:
05.05.2005.
14. Pfeiffer, D.U., Morris, R.S., Harris, A., Jackson, R., Paterson, B. (1991) The epidemiology of bovine tuberculosis in the
common brushtail possum. In Proc. 6th International Symposium for Veterinary Epidemiology and Ecocnomics(S.
W. Martin, ed.), 12-16 August, Ottawa, 430-433.
15. Pfeiffer, D.U., Hugh-Jones, M. (2002) Geographical information systems as a tool in epidemiological assessment
and wildlife disease management. Rev. sci. tech. Off. int. Epiz., 21, 91-102.
16. Reis, S., Yomralıoğlu, T. (2002) Landsat ETM+ kullanılarak Trabzon İli kullanım haritasının elde edilmesi. 8. ESRI ve
ERDAS Kullanıcıları Toplantısı, Ankara.
17. Sındır, K.O. (2001) Dünya ve Türkiye tarımında bilişim-mevcut durum ve gelecekten beklentiler. Tarımda Bilişim
Teknolojileri 4. Sempozyumu.
18. Staubach, C., Thulke, H.H., Tackman, K., Hugh-Jones, M.E., Conraths, F.J. (2001). Geographic information systemaided
analysis of factors potentially influencing the spatial distribution of Echinococcus multilocularis infections of
foxes. Am. J. Trop. Med. Hyg., 65(6), 943-948.
19. Tecim, V. (1997) A Geographical information systems based decision support system for tourism planning and
development. Proceedings of the International Conference on Information and Communication Technologies in
Tourism.
20. Tübitak (2000) BTYKA-2000 Bilgi Teknolojileri Yaygınlık ve Kullanım Araştırması. Kamusal Değerlendirme Raporu,
Ankara.
21. Ünal, E., Doğan, H.M., Mermer, A. (2002) Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile pamuk ekim alanlarının
tahmini. Türktarım Derg, Sayı: 144, Mart-Nisan, Sayfa: 32-33.
22. Verburg, P.H., Keulen, H. van (1999) Exploring changes in the spatial distribution of livestock in China. Agricultural
Systems, 62, 51-67.
23. Yıldırım, Ü., Özdemir, M. (2001) Dijital Türkiye Atlası, Coğrafi Bilgi Sistemleri Bileşim Günleri Bildiriler Kitabı 13-14
Kasım 2001, İstanbul.
24. Yomralıoğlu, T. (2002) GIS Activities in Turkey. International Symposium on GIS, Semtember 23-26, İstanbul.

Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
albedo
Genel Moderator
******

Performans: 1558
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 1793


Kemal Akalın


« Yanıtla #14 : 22 Mart 2009, 23:16:18 »

Aşağıya aldığım notlar http://cografya.balikesir.edu.tr/forum/index.php/topic,47.0.html adresindeki forumda, öğrenci arkadaşlarımızın yorumlarıdır. Bir fikir vermesi açısından önemli bence.

""""Öncelikle şunu sölemeliyim. Bu anketi lütfen CBS değerlerini, konularını, kapsadığı tüm kısımları ele alarak yanıtlayınız.
Amacımız coğrafyacıların tekelinde olması gerektiğini öne sürmek değil elbette; ancak karşılaştığım farklı sektördeki insanların bu sektörde Coğrafyacıların yer almaması gerektiği düşüncesindeler.
Ama baktığımız zaman yukarıdakilerin hepsi de bu sektör içerisinde yer almaktadırlar.
Size göre bu sektörlerin hepsinin birden CBS de işi ne? Neden?

Kendi düşüncem;
CBS sadece çizmekten ibaret değildir. Belki şuan Türkiye henüz çizim aşamasında ancak bir bilgi sisteminin amacı adı üzerinde bi sistem kurmak ve bu sistemde istediklerini gerçekleştirmektir. Bu sistemin çoğu coğrafi peyzaj üzerinde kurulu ise bunu en iyi açıklayabilecek coğrafyacılardır.
Unutmayalım ki kullandığımız ArcGIS Programını oluşturan kişi de bir coğrafyacı.""""

""""C B S ile daha yeni tanışmama rağmen bende seninle aynı görüşleri paylaşıyorum. Evet  CBS sadece harita çizmek değil, programı kullanmayı öğrenikten sonra bunu herkes rahatlıkla yapabilir ama seninde ifade ettiğin gibi harita çiziminden sonra ortaya çıkan işin yorumlamasını en iyi şekilde yapabilecek olan kişiler Coğrafyacılardır. Ne yazik ki biz Coğrafyacılar kendimizi insanlara veya diğer bölümlere doğru düzgün tanımlayamamış. Neyiz? Ne İş Yaparız? Neler Yapamayız bunları anlatmayı bu zamana kadar becerememişiz, işte bu yüzden sadece CBS alanında değil daha birçok alanda ne işimiz olduğu birçok kişi tarafından sorulmaya devam edecektir...""""


"""""CBS sadece harita çizmek değil, programı kullanmayı öğrenikten sonra bunu herkes rahatlıkla yapabilir ama seninde ifade ettiğin gibi harita çiziminden sonra ortaya çıkan işin yorumlamasını en iyi şekilde yapabilecek olan kişiler Coğrafyacılardır." bu yazılana kesinlikle katılıyorum.Ama bir coğrafyacı bu sistemler ile veri üretemiyorsa,bu sistemlerin çalışma prensiplerini bilmiyorsa bu iş sektörüne nasıl girecek(akademik personel olarak mı?). Coğrafya bölümlerinin düşük puanla öğrenci toplaması,öğrencilerin öğretmen olma hayallerinin devam etmesi durumunda "Coğrafi" kelimesinin bize bir şey ifade etmeyeceğini düşünüyorum. coğrafi bilgi sistemlerine yönelik okullarda aldığımız temel eğitim uygulamaya(harita çizmek,çakıştırmak,herhangi bir cbs projesinde izlenilen yolları bilmek ve uygulayabilmek) dökülmedikçe herşey zor olacak gibi değilmi.(BİZ COĞRAFYACILAR AÇISINDAN)""""


""""Son dönemlerde bu bahsedilen konu üzerine Türkiye' de değişmeler başlıyor. Türkiye daha veri tabanını oluşturamadı. Ondan dolayı diğer yardımcı bilimler ya da başka bilimler bu konuya giriyorlar. Örneğin Jeoloji veri tabanını en iyi bilen jeoloji mühensileri yapabilir öle değilmi.
İşte bütün bunlar tamamlandıktan sonra. Bir Türkiye veri tabanı oluşturulduktan sonra asıl meydan o zman coğrafyacıların. Şuan diğer sektörler olabilir. Çünkü onların da uzmanlık alanına giren çalışmalar devam ediyor.
Üniversiteler neden bunun farkında değil. DAha coğrafi bilgi sistemleri dersini açamayanlar var. Açıp da photoshop kullananlar var. Bunlar tabi ki eksiklerimiz. Onun için bizlerin bunun değerini bilmemiz gerekir.
Bunların farkındayız. Böyle bir sektörün bizlerin önünde olduğunun farkında olmamız bizim şansımız. Bu forumda bunların tartışılması da farkında olmayanların fark etmeleri için zaten.
Bunlar tamamlanacak. Fatih, Ege,Balıkesir,Afyon İstanbul bildiğim kadarıyla buralardaki coğrafya öğrencileri bu eğitimleri alıyor.
Ancak alsalar ne yazarki. Bizim bölümde dahi bu dersi alan kaç kişi var.
Sadece sisteme yüklenmek gereksiz. Biz öğrencilerinde bazı şeyleri iyice düşünüp ona göre hareket etmemiz gerekiyor.
Eğer üniversiteler askerden kaçanların doldurduğu bir yer ise. Öğrenip kendini geliştirmeyenlerin yeri ise burada sistem pek de suçlu değil. Bilgiyi öğrenmek istemeyn kendini geliştirmeyen sadece okulun bitmesini isteyenler çok.
Bizim bölümde bunu istemeyenler olabilir. Ancak bu kadar çok olmasının sebebi ilgisinin olmamasından dolayı değil. Kendini zorlayacak bir dersin karşılarına çıkmasını istememelerinden dolayı.
Çünkü bu sektöre girmek istememek problem değil. Öğretmenlerde CBS yi kullanabilir. Yeterki öğrenci elindekini kullanabilsin.İstesin.

Her şeyi devletten beklememek lazım öle değil mi?""""



""""Arkadaşlar bence olaya objektif yaklaşılmıyor. yukarıda okuduğum mesajlar beni bu sonuca ulaştırdı. bizler coğrafyacıyız, içinde coğrafya geçiyor o zaman coğrafi bilgi sistemleri bizim işimiz demek o kadar kolay değil, coğrafi kısmı bizi ilgilendiriyor diyelim bilgi sistemi veri tabanı oluşturmak bizim işimizmi sizce? Bizim işimizse bunu kaç tane coğrafyacı yapabilir durumda?  bunun altını doldurmak lazım. bu çok basit bir ifade bence. benim fikrime gelince, coğrafi bilgi sistemleri hiç bir meslek gurubunun tek başına yapabileceği bir iş değildir. Tabiki burda kullanım alanı önemlidir. (bazı alanlarda çok detay gerekmemektedir. mesela mezarlık bilgi sistemi bunu coğrafyacı yapacak yada yapmalıdır, coğrafyacılar yapmazsa sağlıklı olmaz diyemeyiz.)  Bu işi profosyenel anlamda yapan özel şirketlerin kadroları incelendiği zaman CBS nin tek bir meslek gurubuna ait olmadığını göreceksiniz. Sözkonusu kadrolarda hiç aklınızdan geçmeyen mesleklerin olduğunu göreceksiniz.

     Mesela benim çalıştığım kurumda ASAT (Antalya Su ve Atıksu Genel Müdürlüğü CBS Bölümü) CBS konusunda eğitim almış olan, içmesuyu, atıksu gibi altyapı konularında belli düzeyde bilgi sahibi her insan bu işi yapmaya aday olabilir. Ben bir Coğrafyacı olarak burada Alt yapı bilgi sistemi işini coğrafyacılar yapmalı diyemem bunu iddiada edemem. Bir inşaat mühendisi, bir harita mühendisi, atıksu konusunda Çevre Mühendisi gibi meslek gurupları ayrıca şebeke konusunda kendini yetiştirmiş insanlar bu işin içine girmek zorunda hatta bazı zamanlarda sahada çalışan bir ustadan bile faydalanılmak zorunda. değilse sıkıntılarla karşılaşmak muhtemeldir.

     Mutlaka biz coğrafyacıların yürütmesi gereken CBS projeleri de yok değil, var tabiki ama tek başına değil. içinde yer alması gerektiği projeler olduğu gibi, içinde olmasada olabilecek perojeler de var. Keşke karşılıklı oturup konuşma, bilgilerimizi paylaşma şansımız olsaydı, bence daha sağlıklı ve daha verimli olurdu. yazarak bir yere kadar ilerisine gidemiyoruz Smiley Kısaca ben 2005 mezunuyum, mezun olmadan önce bizlerde bu iş bizim işimiz coğrafyacıların işi diye konuşuyoruk. ama işin içine girince olayın böyle olmadığının farkına vardık. CBS kullanım alanının geniş olması çok farklı meslek gurupları ile birlikte çalışma zorunluluğunu beraberinde getiriyor. benim şu an için söyleyeceklerim bu kadar, umarım okuyacak arkadaşlara faydalı bir şeyler aktarabilmişimdir. Vakit ayırp okuyan herkese teşekkür ederim. İş hayatınızda her şey gönlünüzce olur inşallah, ama tavsiyem gerçekleri görerek ilerlemeniz. CBS Coğrafyacıların işi ben bunu iddia ediyorum diyen var ise lütfen altını doldurarak burada açıklasın neden bizim işimiz? eğer yanlış düşünüyorsak öğrenmiş oluruz. Ama benim içinde olduğum ve gördüğüm kadarıyla bu konu ile ilgili düşüncelerin şu an için böyle, kimbilir belki birileri benim bu düşüncelerimi değiştirir. mutlaka benimde bir çok  konuda olduğu gibi bu konuda da eksiklerim vardır, ya da olabilir. Biraz uzun oldu farkındayım  Wink""""


Kayıtlı

Tekirdağ KNG MTAL Coğrafya Öğretmeni                             Lodos, herşeyi titretiyor...
Sayfa: [1] 2   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic