Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Traposfer ve sıcaklık  (Okunma Sayısı 3482 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Şamilbey
Yeni Üye
*

Performans: 0
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 1


« : 06 Nisan 2011, 13:27:19 »


Değerli arkadaşlarım ve hocalarım öğretmenimiz bizlere traposferde her 200 metrede 1derece sıcaklık düşerken neden inerken 100metrede 1derece artar diye sordu yarın cevabı götürürsem yazılıma 15 puan ekleyecek yardımcı olursanız sevinirim  Smiley
Kayıtlı
ihsancicek
VIP Üye
*****

Performans: 38
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 267


« Yanıtla #1 : 06 Nisan 2011, 17:56:31 »

Hocana atmosferde her zaman böyle bir durumun olmadığını ve bu konunun sizin çok üzerinizde bir konu olduğunu söyleyebilirsin. Bunu anlayabilmen için kuru ve nemli adyabatik, gizli ısı transferi gibi konuları bilmen gerekir. Bu da sizin porgramınızda olan bir şey değildir.
Kayıtlı
aaydın
Uzman Üye
*****

Performans: 34
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 266



Site
« Yanıtla #2 : 06 Nisan 2011, 20:08:43 »

İhsan hocam öğrencimizin sorduğu sizin uzun açıklamalardan bişey anlamıyacağını söylediğiniz konu değil. Siz nemli ortamda ve kuru ortamda yükseklere doğru çıktıkça ısı değişiminin her zaman aynı olmadığını vurguluyorsunuz. Konu bu değil  fön rüzgarı. Öğrencimiz eksik ifade etmiş.
Ben konuyu bildiğim kadarıyla öğrenciye aktaracak olursam,

Hava kütlesi yükselirken çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru hareket ettiği için 200 m de 1 derece soğur ancak yamaç boyunca yükselip gerekli koşullar oluştuğunda yağışını da bırakıp diğer yamaçtan aşağı doğru inmeye başladığında az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru hareket ettiği için her 100 m de 1 derece ısınır. Aşağı doğru inerken çok yoğun ortama doğru hareket sırasında moleküllerin sürtünmesinden dolayı ısı artışı iki kat fazla olur.

Konuyu Reşat izbırak hocamızın sözlüğü ile destekleyecek olursak,

Adyabatik değişme (A!. Adiabatisch, Fr. Adiabatiaue, ing. Adiabatic). Hava ile dışarısı arasında ısı alıp verişi olmadan beliren ısınma, ya da soğuma. Bir gaz birdenbire sıkıştırılırsa, ya da genişletilirse, çevresile ısı alış verişine vakit kalmadan ısı­nır, ya da soğur. Böylece adyabatik değişme olmuş bulunur. Bu gaz, sıkı­şırken ısınır, genişlerken soğur. Bu kelime Yunanca adıabatos yani içerisine sokulunamaz kelimesinden alınmış, bütün ülkelerde yayılmıştır. Bu olayın kimi rüzgârların oluşunda önemli yeri vardır, (bk. Fön, Buz eriten yel).

fen (Ai. Föhn, Fon, Fr. Foehn, İng. Föhn), Lâtince Favonius = Batı yeli kelimesinden alınma bir rüzgâr adı. Föhn, ya da >Fön şekliyle bu ad Ku zey İsviçre'den alınmış, başka ülke­lerde de yayılmış, sıcak Ve kuru, sert bir rüzgârın adıdır. Fon yeli, sanki bir dağın yamacı boyunca yukarıdan düşercesine eser. 6u esiş sırasında dağlardaki karlar hemen erir, seller akar, çığlar kopar. Fon, kimi yerde öyle hızlı eser ki, damlardaki kire­mitleri söker, yürüyüşü zorlaştırır. Buna benzer bir yel Güney Anadolu'­da Bol kar Dağından İvriz'e doğru eser ki, o taraflarda oturanlar buna adam uçuran yel adını vermişlerdir. Bu rüzgâr için buzul yiyen de denil­miştir. Karları eriten, dereleri taşı­ran bu sıcak ve eritici rüzgâra buz eriten yel denilebilir. İsviçre'de ve Tirol vadilerinde föhn, belirli bir yönde dağdan aşağıya doğ­ru gittikçe çabuklaşarak eser. Bu esiş günlerce sürer., Bu yel en çok ilkbahar başında eser : Göğün çok açık olduğu kısa bir sürenin ardından fon esmeğe başlar, karları eritir, dereleri taşınr. 8u sırada yangın çıkmaması için (hele orman yangın­ları) ateşler söndürülür. Fon yeli (buz eriten yel) insan üze­rinde de yıpratıcı, korkutucu etki ya­par. Bu kötü işlerine karşılık bu ye­lin esmesiyfe ilkbaharda karlar daha erken yerden kalkar, davar sürüleri daha önce yaylalara çıkabilir. Fon yeli, hava yığmlarınin bir dağı aşar­ken adyabaîik değişmesinden (b. bk.) ileri gelir.
Kayıtlı
kurgan_1917
Sürekli Üye
***

Performans: 3
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 128



« Yanıtla #3 : 06 Nisan 2011, 22:45:36 »

İhsan hocam öğrencimizin sorduğu sizin uzun açıklamalardan bişey anlamıyacağını söylediğiniz konu değil. Siz nemli ortamda ve kuru ortamda yükseklere doğru çıktıkça ısı değişiminin her zaman aynı olmadığını vurguluyorsunuz. Konu bu değil  fön rüzgarı. Öğrencimiz eksik ifade etmiş.
Ben konuyu bildiğim kadarıyla öğrenciye aktaracak olursam,

Hava kütlesi yükselirken çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru hareket ettiği için 200 m de 1 derece soğur ancak yamaç boyunca yükselip gerekli koşullar oluştuğunda yağışını da bırakıp diğer yamaçtan aşağı doğru inmeye başladığında az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru hareket ettiği için her 100 m de 1 derece ısınır. Aşağı doğru inerken çok yoğun ortama doğru hareket sırasında moleküllerin sürtünmesinden dolayı ısı artışı iki kat fazla olur.

Konuyu Reşat izbırak hocamızın sözlüğü ile destekleyecek olursak,

Adyabatik değişme (A!. Adiabatisch, Fr. Adiabatiaue, ing. Adiabatic). Hava ile dışarısı arasında ısı alıp verişi olmadan beliren ısınma, ya da soğuma. Bir gaz birdenbire sıkıştırılırsa, ya da genişletilirse, çevresile ısı alış verişine vakit kalmadan ısı­nır, ya da soğur. Böylece adyabatik değişme olmuş bulunur. Bu gaz, sıkı­şırken ısınır, genişlerken soğur. Bu kelime Yunanca adıabatos yani içerisine sokulunamaz kelimesinden alınmış, bütün ülkelerde yayılmıştır. Bu olayın kimi rüzgârların oluşunda önemli yeri vardır, (bk. Fön, Buz eriten yel).

fen (Ai. Föhn, Fon, Fr. Foehn, İng. Föhn), Lâtince Favonius = Batı yeli kelimesinden alınma bir rüzgâr adı. Föhn, ya da >Fön şekliyle bu ad Ku zey İsviçre'den alınmış, başka ülke­lerde de yayılmış, sıcak Ve kuru, sert bir rüzgârın adıdır. Fon yeli, sanki bir dağın yamacı boyunca yukarıdan düşercesine eser. 6u esiş sırasında dağlardaki karlar hemen erir, seller akar, çığlar kopar. Fon, kimi yerde öyle hızlı eser ki, damlardaki kire­mitleri söker, yürüyüşü zorlaştırır. Buna benzer bir yel Güney Anadolu'­da Bol kar Dağından İvriz'e doğru eser ki, o taraflarda oturanlar buna adam uçuran yel adını vermişlerdir. Bu rüzgâr için buzul yiyen de denil­miştir. Karları eriten, dereleri taşı­ran bu sıcak ve eritici rüzgâra buz eriten yel denilebilir. İsviçre'de ve Tirol vadilerinde föhn, belirli bir yönde dağdan aşağıya doğ­ru gittikçe çabuklaşarak eser. Bu esiş günlerce sürer., Bu yel en çok ilkbahar başında eser : Göğün çok açık olduğu kısa bir sürenin ardından fon esmeğe başlar, karları eritir, dereleri taşınr. 8u sırada yangın çıkmaması için (hele orman yangın­ları) ateşler söndürülür. Fon yeli (buz eriten yel) insan üze­rinde de yıpratıcı, korkutucu etki ya­par. Bu kötü işlerine karşılık bu ye­lin esmesiyfe ilkbaharda karlar daha erken yerden kalkar, davar sürüleri daha önce yaylalara çıkabilir. Fon yeli, hava yığmlarınin bir dağı aşar­ken adyabaîik değişmesinden (b. bk.) ileri gelir.

Hocam, o halde öğrenci arkadaşımıza o soruyu soran öğretmen arkadaşımız keşke troposferde yükselen ya da alçalanın bir kişi değil de bir hava kütlesi olduğunu söyleseydi. Siz fönden bahsediyosunuz ama soruyu soran arkadaş sadece yükseldikçe 200 m alçaldıkça 100 m demiş. Ya soruyu doğru düzgün sorsnlar ya da öğrencileri yormasınlar...
Kayıtlı

Barış BAYRAKTAR
ihsancicek
VIP Üye
*****

Performans: 38
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 267


« Yanıtla #4 : 07 Nisan 2011, 06:25:28 »

Burada bir havanın yalıtılmış olarak çevreden ısı alıp vermeden hareketi söz konusudur. Föhn rüzgarlarıda kuru ve nemli adyabatiğe göre hareket eder. Burada önceden öğrenciye çevresel sıcaklık gradyanı, adyabatik sıcaklık değişimi gibi kavramların yükselmesi gerekir. Hatta bu işin içinde havanın karartlılık kararsızlığı gibi mekanizmalarda girer. O nedenle lise çağındaki bir öğrenci için aşırı derece ağır gelen bir konudur.
Kayıtlı
j.m.229
VIP Üye
******

Performans: 30
Çevrimdışı Çevrimdışı

Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 627



« Yanıtla #5 : 12 Nisan 2011, 20:28:29 »

Troposfer (0↔12) (15-56.5 oC):
İçinde canlıların yaşadığı ekvatorda 17 km kutuplarda 7 km kalınlığındaki tabakadır. İnce olmasına rağmen atmosfer ağırlığının %75’ini oluşturur. Tüm su buharının % 90’ını içerir.
Yükseldikçe sıcaklığın azalmasına Lapse-Rate denir. Bu tabakada 100 m de 0.65 0C lik + Lapse-Rate yani azalma vardır. Bazen yükseldikçe sıcaklığın azalma yerine arttığı görülür. Buna  inversiyon ya da sıcaklık tersimesi denir. Yükseklikle sıcaklık değişmiyorsa buna izotermal durum denir.
Hava kuruysa Lapse-Rate 10C/100 m
Hava nemliyse Lapse-Rate 10C/150 m
Hava doygunsa Lapse-Rate 0.50C/100  olur.
Yükseldikçe havanın soğuması bir yerde durur, buraya tropopoz denir. Yani burası Troposfer ile Stratosferin sınırıdır.

Prof.Dr. Ahmet ÖZTÜRK'un hazırlamış olduğu bir sunudandır...

sen bunları bilsen yeter bence... Smiley
Kayıtlı
Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic